Το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού για τα πνευματικά δικαιώματα
Τίτλος του νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού είναι :«Καθορισμός κανόνων σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων που ισχύουν για ορισμένες επιγραμμικές μεταδόσεις ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και αναμεταδόσεις τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων, με τη διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων στην ψηφιακή ενιαία αγορά και με το δικαίωμα του δημοσίου δανεισμού και την αναπαραγωγή πρόσθετου αντιτύπου από μη κερδοσκοπικές βιβλιοθήκες ή αρχεία- Τροποποίηση ν. 2121/1993 και ν. 4481/2017 - Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2019/789, (ΕΕ) 2019/790 και 2006/115/ΕΚ ».
Το Μέρος Α’ του σχεδίου νόμου αντιμετωπίζει το ζήτημα της διευκόλυνσης της αδειοδότησης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων επί έργων και άλλων αντικειμένων προστασίας, που περιέχονται σε μεταδόσεις ορισμένων ειδών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων με σκοπό την ευρύτερη διάδοση στα κράτη μέλη των ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων, τα οποία προέρχονται από άλλα κράτη μέλη προς όφελος των χρηστών σε ολόκληρη την Ένωση.
Στο Μέρος Β’ του σχεδίου νόμου προβλέπονται κανόνες για την προσαρμογή ορισμένων εξαιρέσεων και περιορισμών επί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων σε ψηφιακά και διασυνοριακά περιβάλλοντα, καθώς και μέτρα για τη διευκόλυνση ορισμένων πρακτικών χορήγησης αδειών, ιδίως όσον αφορά στη διάδοση έργων μη διαθέσιμων στο εμπόριο και άλλων αντικειμένων προστασίας και στην επιγραμμική διαθεσιμότητα οπτικοακουστικών έργων σε πλατφόρμες διάθεσης βίντεο κατά παραγγελία για τη διασφάλιση ευρύτερης πρόσβασης στο περιεχόμενο. Επίσης, περιέχονται κανόνες για τη διευκόλυνση της χρήσης του περιεχομένου που έχει καταστεί κοινό κτήμα.
Το Μέρος Γ’ του σχεδίου νόμου αντιμετωπίζει τη ρύθμιση του δικαιώματος δημοσίου δανεισμού. Σκοπός των άρθρων 33 έως 40 του σχεδίου νόμου είναι η ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2006/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διάνοιας. Ειδικότερα με τα άρθρα 33 έως 40 του σχεδίου νόμου απαλείφεται το δικαίωμα του δικαιούχου να επιτρέπει ή να απαγορεύει τον δημόσιο δανεισμό των έργων του ενώ ταυτόχρονα εισάγεται σύστημα εύλογης αμοιβής, ως αντιστάθμισμα του δημόσιου δανεισμού χωρίς την άδεια του δικαιούχου.
Ειδικότερα με το υπόψη σχέδιο νόμου, προβλέπονται τα ακόλουθα:
Ι. ΜΕΡΟΣ Α'
Ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία (ΕΕ) 2019/789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου 2019, για τον καθορισμό κανόνων σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων που ισχύουν για ορισμένες επιγραμμικές μεταδόσεις ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και αναμεταδόσεις τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων.
Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, εισάγονται:
-οι έννοιες της «αναμετάδοσης» και του «ελεγχόμενου περιβάλλοντος», τροποποιείται ο ορισμός της «καλωδιακής αναμετάδοσης» σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου 2019 και ρυθμίζεται η άσκηση των δικαιωμάτων αναμετάδοσης τόσο από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς όσο και από άλλους δικαιούχους.
-η έννοια της «απευθείας διαβίβασης» και περιγράφονται οι υποχρεώσεις των φορέων που μεταδίδουν σήματα μέσω «απευθείας διαβίβασης» στο κοινό,
-η έννοια της «παρεπόμενης επιγραμμικής υπηρεσίας» και ορίζεται η αρχή της χώρας προέλευσης για την άσκηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων κατά την παροχή επιγραμμικών υπηρεσιών σε διασυνοριακό επίπεδο.(άρθρα 1-5)
II. ΜΕΡΟΣ Β'
Ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία (ΕΕ) 2019/790 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου 2019 για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα στην ψηφιακή ενιαία αγορά. Eιδικότερα, μεταξύ άλλων:
1.Ορίζονται οι:
-έννοιες της «εξόρυξης δεδομένων», «ερευνητικού οργανισμού», «ιδρύματος πολιτιστικής κληρονομιάς» για τις ανάγκες εφαρμογής του υπό ψήφιση Μέρους και εισάγονται οι εξαιρέσεις και οι όροι προστασίας δικαιούχων, από τις κατά περίπτωση αναφερόμενες απαιτήσεις προσβασιμότητας ή χρήσης έργων και άλλων αντικειμένων προστασίας.
-προϋποθέσεις πρόσβασης σε έργα και άλλα αντικείμενα προστασίας που είναι μη διαθέσιμα στο εμπόριο.(άρθρα 6-13)
2.Εξειδικεύονται οι προϋποθέσειςεκπροσώπησης από οργανισμούς
συλλογικής διαχείρισης έργων και άλλων αντικειμένων προστασίας του ν. 4481/2017, δικαιούχων που δεν τους έχουν εξουσιοδοτήσει προς τούτο κ.λπ. (άρθρα 14 και 15)
3.Θεσπίζεται μηχανισμός διαπραγμάτευσης για την πρόσβαση και διαθεσιμότητα οπτικοακουστικών έργων σε πλατφόρμες διάθεσης βίντεο κατά παραγγελία.(άρθρο 16)
4.Ρυθμίζονται θέματα αναφορικά με:
-το καθεστώς προστασίας των εκδόσεων τύπου για επιγραμμικές χρήσεις [προβλέπεται, μεταξύ άλλων, i) η επιβολή προστίμου στους εκδότες ή στους παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, σε περίπτωση μη συμμόρφωσής τους προς τις αποφάσεις της έκτακτης επιτροπής της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) περί καθορισμού του ύψους της προβλεπόμενης αμοιβής, ii) η καταβολή παραβόλου για την εξέταση από την Ε.Ε.Τ.Τ. του υποβαλλόμενου αιτήματος για έκδοση γνωμοδότησης περί καθορισμού της εύλογης αμοιβής δημιουργού.],
-τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος προστασίας των εκδόσεων τύπου για επιγραμμικές χρήσεις,
-το δικαίωμα αξίωσης πρόσθετης αμοιβής εκ μέρους του δημιουργού, σε περίπτωση που δεν έχει αρχικώς συμφωνηθεί,
-το δικαίωμα ανάκλησης εν όλω ή εν μέρει της σύμβασης ή της άδειας ή της μεταβίβασης των δικαιωμάτων του δημιουργού,
-τους περιορισμούς και τις εξαιρέσεις από τα δικαιώματα του δικαιούχου προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή κ.λπ.(άρθρα 17-30)
III. ΜΕΡΟΣ Γ'
Με τις διατάξεις του υπό ψήφιση Μέρους ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 2006/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διάνοιας. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προβλέπονται τα ακόλουθα:
1.Απαλείφεται το δικαίωμα του δικαιούχου να επιτρέπει ή να απαγορεύει τον δημόσιο δανεισμό των έργων του και εισάγεται σύστημα εύλογης αμοιβής, ως αντιστάθμισμα του δημόσιου δανεισμού χωρίς την άδεια του δικαιούχου. (άρθρα 31-33)
2. α.Επιτρέπεται, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα, ο δανεισμός νομίμως δημοσιευμένων έργων, από φορείς του δημοσίου, οι οποίοι για τον λόγο αυτό οφείλουν να καταβάλουν εύλογη αμοιβή προς τους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης των δικαιούχων.
β. Ορίζεται το ύψος της εύλογης αμοιβής, που οφείλουν φορείς του δημοσίου συνολικά για όλους τους δικαιούχους στο ποσό των τριακοσίων πενήντα χιλιάδων (350.000) ευρώ ετησίως. Η ανωτέρω αμοιβή καταβάλλεται κατά εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) από το Υπουργείο Εσωτερικών και κατά είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και εξαιρείται από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) καθώς και από κάθε άλλη παρακράτηση.
γ. Με κ.υ.α. καθορίζονται η διαδικασία που απαιτείται, τα δικαιολογητικά, το ύψος αναπροσαρμογής της εύλογης αμοιβής κάθε τρία (3) έτη κ.λπ. δ. Οφείλεται αμοιβή και όταν ο δημόσιος δανεισμός πραγματοποιείται από ανοιχτές στο κοινό βιβλιοθήκες κοινωφελών ιδρυμάτων, οργανισμών και μορφωτικών ιδρυμάτων, μη επιχορηγούμενων τακτικά από το Κράτος ή ΟΤΑ, το ύψος της οποίας καθορίζεται κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα.(άρθρο
34)
3.Εφαρμόζονται αναλογικά οι ρυθμίσεις περί δημόσιου δανεισμού και στα συγγενικά δικαιώματα.(άρθρα 35-40)
IV. ΜΕΡH Δ’ και Ε’
Θεσπίζεται δικαίωμα αναπαραγωγής πρόσθετου αντιτύπου από μη κερδοσκοπικές βιβλιοθήκες ή αρχεία χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή και προβλέπεται η εφαρμογή των Οδηγιών 2006/115/ΕΚ, (ΕΕ) 789/2019 και (ΕΕ) 790/2019, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.(άρθρα 41-46)
