Σεπτέμβριος: Ο μήνας της εσωτερικής συγκομιδής και των νέων αρχών
Το καλοκαίρι δεν έχει φύγει ακόμη εντελώς, αλλά το φθινόπωρο αρχίζει να κάνει αισθητή την παρουσία του. Το φως γλυκαίνει, τα βράδια γίνονται πιο δροσερά, οι ημέρες μικραίνουν και η φύση αλλάζει σιγά σιγά ρυθμό.
Ίσως γι’ αυτό ο Σεπτέμβριος να είναι κάτι περισσότερο από ένας ακόμη μήνας στο ημερολόγιο. Είναι ένας μήνας μετάβασης. Και κάθε μετάβαση κρύβει μέσα της μια πρόσκληση για αυτογνωσία.
Μετά την εξωστρέφεια του καλοκαιριού, έρχεται η ώρα να επιστρέψουμε όχι μόνο στις υποχρεώσεις και στην καθημερινότητά μας, αλλά και λίγο περισσότερο στον ίδιο μας τον εαυτό.
Να παρατηρήσουμε.
Να αναρωτηθούμε πού βρισκόμαστε, τι αφήνουμε πίσω και κυρίως τι θέλουμε να πάρουμε μαζί μας στην επόμενη εποχή της ζωής μας.
Ο Σεπτέμβριος είναι ο ένατος μήνας του Γρηγοριανού Ημερολογίου και έχει 30 ημέρες. Η ονομασία του, ωστόσο, διατηρεί ένα ενδιαφέρον ίχνος του παρελθόντος. Η λέξη September προέρχεται από το λατινικό septem, που σημαίνει «επτά», καθώς στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο έβδομος μήνας του έτους.
Με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου μετακινήθηκε στην ένατη θέση, χωρίς όμως να αλλάξει το όνομά του. Μάλιστα, όταν η Ρωμαϊκή Σύγκλητος θέλησε να δώσει στον μήνα το όνομα του αυτοκράτορα Τιβέριου, εκείνος αρνήθηκε, θεωρώντας ότι οι συνεχείς αλλαγές στις ονομασίες των μηνών θα δημιουργούσαν μόνο σύγχυση.
Ένας μήνας με βαθιά πνευματική σημασία
Ο Σεπτέμβριος, όμως, δεν σηματοδοτεί μόνο την αλλαγή της εποχής.
Η 1η Σεπτεμβρίου αποτελεί την αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους, την Αρχή της Ινδίκτου. Έτσι, ο μήνας αποκτά και έναν ιδιαίτερο συμβολισμό ανανέωσης, ευχαριστίας και νέας πορείας και εδώ να βρίσκεται ένα από τα ομορφότερα μηνύματά του: Κάθε τέλος μπορεί να γίνει μια νέα αρχή.
Η πνευματικότητα του Σεπτεμβρίου δεν χρειάζεται να περιοριστεί μόνο στη θρησκευτική της διάσταση. Μπορεί να γίνει και μια προσωπική στάση ζωής.
- Να χαμηλώσουμε για λίγο τον θόρυβο γύρω μας, ώστε να ακούσουμε καθαρότερα όσα συμβαίνουν μέσα μας.
- Να θυμηθούμε τι έχει πραγματικά αξία.
- Να νιώσουμε ευγνωμοσύνη γι’ αυτά που έχουμε.
Ο τρύγος της γης και ο «τρύγος» της ψυχής
Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαός ονόμασε τον Σεπτέμβριο Τρυγητή και Τρυγομηνά. Είναι η εποχή του τρύγου. Τα σταφύλια ωρίμασαν και έφτασε η στιγμή να συλλεχθούν οι καρποί μιας ολόκληρης περιόδου φροντίδας και αναμονής.
Αλλά υπάρχει κι ένας άλλος τρύγος, περισσότερο προσωπικός. Ο τρύγος της ψυχής.
- Τι καρπούς έδωσε μέχρι σήμερα η δική μας χρονιά;
- Τι μάθαμε;
- Ποιοι άνθρωποι στάθηκαν πραγματικά δίπλα μας;
- Τι μας έκανε καλύτερους;
- Τι μας πλήγωσε, αλλά τελικά μας δίδαξε κάτι;
- Ποιες επιλογές μας έφεραν πιο κοντά στον εαυτό μας και ποιες μας απομάκρυναν από αυτόν;
Όπως το δέντρο αφήνει κάποτε τα φύλλα του χωρίς να φοβάται ότι θα μείνει γυμνό, έτσι κι εμείς χρειάζεται κάποιες φορές να αφήσουμε κάτι παλιό για να δημιουργηθεί χώρος για το καινούργιο.
Το φθινόπωρο μας υπενθυμίζει μία από τις μεγαλύτερες αλήθειες της ζωής, ότι τίποτα δεν παραμένει για πάντα ίδιο.
Η φύση δεν αντιστέκεται στην αλλαγή των εποχών. Δεν προσπαθεί να κρατήσει το καλοκαίρι περισσότερο από όσο πρέπει. Ακολουθεί τον κύκλο της και αυτό να είναι και ένα μάθημα για εμάς.
Υπάρχουν στιγμές που χρειάζεται να σταματήσουμε να κρατάμε με δύναμη ανθρώπους, καταστάσεις ή παλιές εκδοχές του εαυτού μας μόνο και μόνο επειδή μας είναι γνώριμες.
Η αυτογνωσία δεν σημαίνει ότι έχουμε όλες τις απαντήσεις. Σημαίνει ότι αποκτούμε το θάρρος να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις.
- Ποιος είμαι σήμερα;
- Τι χρειάζομαι πραγματικά;
- Τι θέλω να καλλιεργήσω μέσα μου από εδώ και πέρα;
- Τι πρέπει να συγχωρήσω;
- Τι χρειάζεται να αφήσω πίσω;
- Και η πιο σημαντικότερη ερώτηση: Η ζωή που ζω με φέρνει πιο κοντά στον άνθρωπο που θέλω να είμαι;
Στην αρχαία Ρώμη ο Σεπτέμβριος ήταν μήνας σημαντικών εορτών και αγώνων, ανάμεσά τους οι περίφημοι Ludi Romani προς τιμήν του Δία.
Στην αρχαία Αθήνα, αντίστοιχα, η περίοδος του σημερινού Σεπτεμβρίου συνδεόταν με σημαντικές γιορτές. Ξεχωριστή θέση κατείχαν τα περίφημα Ελευσίνια Μυστήρια, ενώ τελούνταν επίσης τα Αδώνια, τα Μεταγείτνια, τα Ηράκλεια του Κυνοσάργους, τα Γενέσια, η γιορτή της Αρτέμιδος Αγροτέρας και τα Βοηδρόμια.
Και στη νεότερη λαϊκή παράδοση ο μήνας απέκτησε πολλά ονόματα.
- Χινόπωρος, επειδή φέρνει το φθινόπωρο.
- Ορτυκολόγος, από το πέρασμα των αποδημητικών ορτυκιών.
- Σποριάρης, καθώς ξεκινούν οι προετοιμασίες για τη σπορά.
- Σταυρίτης, από τη μεγάλη γιορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου.
- Και βέβαια Τρυγητής, από τον τρύγο που χαρακτηρίζει όσο τίποτε άλλο αυτή την εποχή.
Ο Σεπτέμβριος μοιάζει με μια φυσική παύση ανάμεσα σε όσα ζήσαμε και σε όσα έρχονται. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, κάθε νέα αρχή να συνοδεύεται από μεγάλες αποφάσεις και εντυπωσιακές υποσχέσεις.
Μερικές φορές η σημαντικότερη αλλαγή ξεκινά αθόρυβα.
- Από μια συγχώρεση.
- Από ένα «όχι» που έπρεπε καιρό να ειπωθεί.
- Από ένα «ευχαριστώ».
- Από την απόφαση να φροντίσουμε περισσότερο τον εαυτό μας.
- Από την αποδοχή ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα.
- Από λίγα λεπτά σιωπής.
- Από μια προσευχή.
- Από την ανάγκη να ξαναβρούμε την πίστη στον Θεό, στη ζωή, στους ανθρώπους ή στις δικές μας δυνάμεις.
- Και κυρίως από την επίγνωση ότι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραμένουμε για πάντα αυτό που ήμασταν χθες.
Έρχεσαι την ώρα που η γη προσφέρει τους καρπούς της και ετοιμάζεται ξανά για τη σπορά κι αυτό ακριβώς καλούμαστε να κάνουμε κι εμείς.
- Να μαζέψουμε τους δικούς μας καρπούς.
- Να ευχαριστήσουμε για όσα μας δόθηκαν.
- Να πάρουμε το μάθημα από όσα μας δυσκόλεψαν.
- Να αφήσουμε πίσω ό,τι βάρυνε την ψυχή μας.
- Περισσότερη πίστη.
- Περισσότερη γαλήνη.
- Περισσότερη συγχώρεση.
- Περισσότερη αγάπη.
- Περισσότερη αλήθεια απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό.
Καλό μήνα, λοιπόν. Καλό Σεπτέμβριο.
Με καθαρό νου, ήρεμη ψυχή, ευγνωμοσύνη για όσα πέρασαν και πίστη για όσα έρχονται.


