Σταύρος Πλουμιστός: Η απόλαυση που δεν διαρκεί - Η ψυχολογία της άμεσης ικανοποίησης
Ως δημιουργός του Life Health Care (εδώ), ενός ολιστικού συμβουλευτικού κέντρου αφιερωμένου στην εσωτερική μεταμόρφωση, έχω συναντήσει εκατοντάδες ανθρώπους που περιγράφουν το ίδιο ακριβώς αίσθημα, ακόμη κι αν χρησιμοποιούν διαφορετικές λέξεις. Μια εσωτερική ανησυχία που δεν ησυχάζει ποτέ. Μια ανάγκη να γεμίσει κάτι άμεσα, πριν προλάβει να φανερωθεί το πραγματικό του βάθος. Και όσο περισσότερο τους άκουγα, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούσα ότι δεν πρόκειται για μια προσωπική αδυναμία, αλλά για μια συλλογική συνθήκη που έχει οδηγήσει ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων σε αυτή.
Η σύγχρονη κοινωνία έχει οργανωθεί γύρω από την άμεση ικανοποίηση. Δεν χρειάζεται να το πω θεωρητικά καθώς το νιώθω κάθε φορά που βλέπω πόσο γρήγορα αλλάζει η προσοχή μας, πόσο εύκολα μετακινείται από το ένα ερέθισμα στο άλλο, χωρίς να μένει πουθενά αρκετά ώστε να ριζώσει εμπειρία. Ερεθίσματα, πληροφορίες, εικόνες και συναισθηματικές "ανταμοιβές" είναι διαθέσιμα χωρίς καμία καθυστέρηση. Το "τώρα" έχει γίνει τόσο έντονο που σχεδόν ακυρώνει το "μετά".
Από νευροβιολογική σκοπιά, αυτό έχει μια ξεκάθαρη εξήγηση. Ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται έντονα στη ντοπαμίνη, τον νευροδιαβιβαστή της ανταμοιβής. Κάθε μικρή επιβεβαίωση, κάθε νέο μήνυμα, κάθε γρήγορη αλλαγή εικόνας ενεργοποιεί αυτό το σύστημα. Δεν είναι κάτι αρνητικό από μόνο του. Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Όμως όταν αυτό το σύστημα υπερδιεγείρεται συνεχώς, τότε κάτι πιο βαθύ αρχίζει να αποδυναμώνεται κι αυτό είναι η ικανότητα για καθυστερημένη ικανοποίηση. Και εκεί αρχίζει να διαμορφώνεται ένας αόρατος αλλά διαφορετικός σταθερός κύκλος. Μια γρήγορη ευχαρίστηση εμφανίζεται, σχεδόν σαν μικρή έκρηξη. Ακολουθεί μια πτώση, συχνά ανεπαίσθητη αλλά υπαρκτή. Και πριν καν το αντιληφθεί ο άνθρωπος, αναζητά ξανά το επόμενο ερέθισμα. Δεν είναι απλώς συμπεριφορά. Είναι ρυθμός ύπαρξης.
Έχω παρατηρήσει πολλές φορές σε συνεδρίες ότι αυτός ο κύκλος δεν εκδηλώνεται μόνο στη συμπεριφορά, αλλά και στο βλέμμα. Ένα βλέμμα που δεν κάθεται. Που δεν ησυχάζει. Που ψάχνει κάτι χωρίς να ξέρει ακριβώς τι. Και εκεί αρχίζει η πιο ουσιαστική συζήτηση, όχι για το τι κάνουμε, αλλά για το πώς είμαστε όταν δεν κάνουμε τίποτα.
Σε υπαρξιακό επίπεδο, η συνεχής άμεση ικανοποίηση μειώνει την ικανότητα για βαθύτερη ικανοποίηση. Αυτό είναι κάτι που δεν φαίνεται άμεσα, αλλά αποκαλύπτεται με τον χρόνο. Ο άνθρωπος αρχίζει να χάνει την αίσθηση της πληρότητας που χτίζεται αργά. Εκείνη τη σταθερή, ήσυχη χαρά που δεν εξαρτάται από συνεχή ερεθίσματα αλλά από παρουσία.
Κάποια στιγμή, σε μια προσωπική μου περίοδο εσωτερικής παρατήρησης, έπιασα τον εαυτό μου να αναρωτιέται “Μπορώ να μείνω εδώ χωρίς να ψάξω τον επόμενο στόχο;” Δεν ήταν εύκολη ερώτηση. Γιατί η παρόρμηση δεν φωνάζει, ψιθυρίζει. Και ο ψίθυρος είναι πιο δύσκολο να αγνοηθεί από μια κραυγή. Εκεί κατάλαβα ότι η ελευθερία δεν είναι η απουσία επιθυμίας, αλλά η σχέση που έχουμε με αυτήν.
Όταν αργότερα διαμόρφωσα τη μέθοδο μου Voice Healing (εδώ), αυτός ακριβώς ήταν ο πυρήνας της πρόθεσής μου. Να δημιουργηθεί ένας εσωτερικός χώρος όπου ο άνθρωπος δεν αντιδρά, αλλά παρατηρεί. Μέσα από τον ήχο, την καθοδηγούμενη σκέψη και τη νοερή απεικόνιση, ο νους αρχίζει να αλλάζει ρυθμό. Δεν πιέζεται. Δεν καταπιέζεται. Εκπαιδεύεται να ακούει διαφορετικά τον εαυτό του.
Η εμπειρία αυτή δεν είναι αφηρημένη γιατί είναι και σωματική. Ο ήχος λειτουργεί σαν ένα πέρασμα ανάμεσα στο συνειδητό και στο ασυνείδητο. Και εκεί, σε αυτό το πέρασμα, ο άνθρωπος συναντά κάτι που συχνά έχει ξεχάσει, δηλαδή την ικανότητα να μένει. Να μην φεύγει αμέσως από το συναίσθημα, από τη σκέψη, από την παρόρμηση.
Από νευροβιολογική σκοπιά, αυτό έχει μια ξεκάθαρη εξήγηση. Ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται έντονα στη ντοπαμίνη, τον νευροδιαβιβαστή της ανταμοιβής. Κάθε μικρή επιβεβαίωση, κάθε νέο μήνυμα, κάθε γρήγορη αλλαγή εικόνας ενεργοποιεί αυτό το σύστημα. Δεν είναι κάτι αρνητικό από μόνο του. Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Όμως όταν αυτό το σύστημα υπερδιεγείρεται συνεχώς, τότε κάτι πιο βαθύ αρχίζει να αποδυναμώνεται κι αυτό είναι η ικανότητα για καθυστερημένη ικανοποίηση. Και εκεί αρχίζει να διαμορφώνεται ένας αόρατος αλλά διαφορετικός σταθερός κύκλος. Μια γρήγορη ευχαρίστηση εμφανίζεται, σχεδόν σαν μικρή έκρηξη. Ακολουθεί μια πτώση, συχνά ανεπαίσθητη αλλά υπαρκτή. Και πριν καν το αντιληφθεί ο άνθρωπος, αναζητά ξανά το επόμενο ερέθισμα. Δεν είναι απλώς συμπεριφορά. Είναι ρυθμός ύπαρξης.
Έχω παρατηρήσει πολλές φορές σε συνεδρίες ότι αυτός ο κύκλος δεν εκδηλώνεται μόνο στη συμπεριφορά, αλλά και στο βλέμμα. Ένα βλέμμα που δεν κάθεται. Που δεν ησυχάζει. Που ψάχνει κάτι χωρίς να ξέρει ακριβώς τι. Και εκεί αρχίζει η πιο ουσιαστική συζήτηση, όχι για το τι κάνουμε, αλλά για το πώς είμαστε όταν δεν κάνουμε τίποτα.
Σε υπαρξιακό επίπεδο, η συνεχής άμεση ικανοποίηση μειώνει την ικανότητα για βαθύτερη ικανοποίηση. Αυτό είναι κάτι που δεν φαίνεται άμεσα, αλλά αποκαλύπτεται με τον χρόνο. Ο άνθρωπος αρχίζει να χάνει την αίσθηση της πληρότητας που χτίζεται αργά. Εκείνη τη σταθερή, ήσυχη χαρά που δεν εξαρτάται από συνεχή ερεθίσματα αλλά από παρουσία.
Κάποια στιγμή, σε μια προσωπική μου περίοδο εσωτερικής παρατήρησης, έπιασα τον εαυτό μου να αναρωτιέται “Μπορώ να μείνω εδώ χωρίς να ψάξω τον επόμενο στόχο;” Δεν ήταν εύκολη ερώτηση. Γιατί η παρόρμηση δεν φωνάζει, ψιθυρίζει. Και ο ψίθυρος είναι πιο δύσκολο να αγνοηθεί από μια κραυγή. Εκεί κατάλαβα ότι η ελευθερία δεν είναι η απουσία επιθυμίας, αλλά η σχέση που έχουμε με αυτήν.
Όταν αργότερα διαμόρφωσα τη μέθοδο μου Voice Healing (εδώ), αυτός ακριβώς ήταν ο πυρήνας της πρόθεσής μου. Να δημιουργηθεί ένας εσωτερικός χώρος όπου ο άνθρωπος δεν αντιδρά, αλλά παρατηρεί. Μέσα από τον ήχο, την καθοδηγούμενη σκέψη και τη νοερή απεικόνιση, ο νους αρχίζει να αλλάζει ρυθμό. Δεν πιέζεται. Δεν καταπιέζεται. Εκπαιδεύεται να ακούει διαφορετικά τον εαυτό του.
Η εμπειρία αυτή δεν είναι αφηρημένη γιατί είναι και σωματική. Ο ήχος λειτουργεί σαν ένα πέρασμα ανάμεσα στο συνειδητό και στο ασυνείδητο. Και εκεί, σε αυτό το πέρασμα, ο άνθρωπος συναντά κάτι που συχνά έχει ξεχάσει, δηλαδή την ικανότητα να μένει. Να μην φεύγει αμέσως από το συναίσθημα, από τη σκέψη, από την παρόρμηση.
Σε αυτή τη διαδρομή έχω δει κάτι επαναλαμβανόμενο. Όταν ο άνθρωπος αρχίζει να αντέχει τη μικρή καθυστέρηση, αλλάζει η σχέση του με τον χρόνο. Δεν τον κυνηγά πλέον. Τον κατοικεί. Και αυτό είναι το πρώτο πραγματικό σημάδι εσωτερικής ωρίμανσης.
Υπάρχουν όμως και πρακτικές μετατοπίσεις που δεν πρέπει να αγνοούνται. Η εξάσκηση στην καθυστέρηση επιθυμιών, ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα στην αρχή, λειτουργεί σαν επανεκπαίδευση του νευρικού συστήματος. Η μείωση της υπερδιέγερσης, ειδικά από συνεχή ψηφιακά ερεθίσματα, επιτρέπει στο νου να ανακτήσει βάθος. Η επιλογή δραστηριοτήτων που δεν δίνουν άμεση ανταμοιβή αλλά σταδιακή, όπως η μάθηση ή οι ουσιαστικές σχέσεις, χτίζει μια διαφορετική εσωτερική αρχιτεκτονική. Και το πιο σημαντικό από όλα είναι η ικανότητα να αντέχεις τη βαρεμάρα χωρίς να την απορρίπτεις αμέσως γιατί είναι εκπαιδευτική για τον εγκέφαλο σύμφωνα με την τάση τησ εποχής.
Έχω μάθει να βλέπω τη βαρεμάρα όχι ως κενό, αλλά ως πέρασμα. Εκεί όπου δεν συμβαίνει τίποτα εξωτερικά, αρχίζει να συμβαίνει κάτι βαθύ εσωτερικά. Αλλά για να φτάσει κανείς εκεί, χρειάζεται να μείνει.
Στο βιβλίο μου «Η Βίβλος της Θετικής Σκέψης» (εδώ) προσπάθησα να περιγράψω ακριβώς αυτή τη λεπτή σχέση ανάμεσα στη σκέψη και στη δημιουργία της πραγματικότητας. Κάθε σκέψη, κάθε εσωτερική κίνηση, είναι σαν ένας σπόρος. Η άμεση ικανοποίηση είναι η παρόρμηση να καταναλώσεις τον σπόρο πριν προλάβει να γίνει ρίζα. Και έτσι, η ζωή μένει χωρίς βάθος, χωρίς επίγνωση, όχι από έλλειψη δυνατοτήτων, αλλά από έλλειψη χρόνου.
Δεν μιλώ από απόσταση. Μιλώ μέσα από βίωμα, από παρατήρηση, από εμπειρία, από συνεχή επαφή με ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτή τη διαδικασία αλλαγής. Και κάθε φορά που κάποιος αρχίζει να βλέπει τον δικό του κύκλο χωρίς να τον κρίνει, κάτι μετακινείται. Όχι απότομα. Σταδιακά. Αθόρυβα.
Η βαθύτερη απόλαυση δεν είναι ποτέ γρήγορη. Είναι ανεπτυγμένη. Δεν εμφανίζεται ως έκρηξη αλλά ως σταθερή παρουσία. Και όσο περισσότερο εκπαιδεύεται ο άνθρωπος να αντέχει τη μικρή απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία και στην ικανοποίηση, τόσο περισσότερο αποκτά πρόσβαση σε μια άλλη ποιότητα ζωής. Μέσα από το Voice Healing, αυτή η διαδικασία δεν μένει θεωρητική. Γίνεται βιωματική. Ο άνθρωπος μαθαίνει να ακούει τον εαυτό του χωρίς να τον διακόπτει. Να παραμένει μέσα στην εμπειρία χωρίς να την αποφεύγει. Και σιγά σιγά, ανακαλύπτει ότι αυτό που έψαχνε πάντα έξω, υπήρχε ήδη μέσα, αλλά δεν υπήρχε αρκετός χώρος για να ακουστεί.
Αν κάτι θα ήθελα να μείνει σε εσένα που διαβάζεις αυτές τις γραμμές, είναι η απλή αλλά καθόλου εύκολη αλήθεια ότι η ζωή δεν χρειάζεται περισσότερη ταχύτητα. Χρειάζεται περισσότερη παρουσία. Και η παρουσία δεν είναι κατάσταση. Είναι επιλογή που επαναλαμβάνεται.
Αν νιώθεις ότι αυτή η εσωτερική αναζήτηση σε αφορά, αν αναγνωρίζεις μέσα σου αυτή τη λεπτή ένταση ανάμεσα στο τώρα και στο βαθύτερο, τότε μπορείς να απευθυνθείς σε εμένα για ατομικές συνεδρίες ή για συμμετοχή στα προγράμματα αυτογνωσίας και αφύπνισης που πραγματοποιώ. Μέσα από το Life Health Care και τη μέθοδο Voice Healing, η διαδικασία αυτή αποκτά δομή, καθοδήγηση και σταθερότητα. Μπορείς επίσης να ενημερωθείς και να εγγραφείς στο www.voicehealing.gr, αν νιώσεις ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσεις αυτή την εσωτερική εργασία.
Δεν σου υπόσχομαι άμεσες αλλαγές. Υπόσχομαι όμως κάτι πιο ουσιαστικό, μια διαφορετική σχέση με τον εαυτό σου. Και από εκεί όλα αρχίζουν να αλλάζουν με τον δικό τους αληθινό ρυθμό.
Υπάρχουν όμως και πρακτικές μετατοπίσεις που δεν πρέπει να αγνοούνται. Η εξάσκηση στην καθυστέρηση επιθυμιών, ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα στην αρχή, λειτουργεί σαν επανεκπαίδευση του νευρικού συστήματος. Η μείωση της υπερδιέγερσης, ειδικά από συνεχή ψηφιακά ερεθίσματα, επιτρέπει στο νου να ανακτήσει βάθος. Η επιλογή δραστηριοτήτων που δεν δίνουν άμεση ανταμοιβή αλλά σταδιακή, όπως η μάθηση ή οι ουσιαστικές σχέσεις, χτίζει μια διαφορετική εσωτερική αρχιτεκτονική. Και το πιο σημαντικό από όλα είναι η ικανότητα να αντέχεις τη βαρεμάρα χωρίς να την απορρίπτεις αμέσως γιατί είναι εκπαιδευτική για τον εγκέφαλο σύμφωνα με την τάση τησ εποχής.
Έχω μάθει να βλέπω τη βαρεμάρα όχι ως κενό, αλλά ως πέρασμα. Εκεί όπου δεν συμβαίνει τίποτα εξωτερικά, αρχίζει να συμβαίνει κάτι βαθύ εσωτερικά. Αλλά για να φτάσει κανείς εκεί, χρειάζεται να μείνει.
Στο βιβλίο μου «Η Βίβλος της Θετικής Σκέψης» (εδώ) προσπάθησα να περιγράψω ακριβώς αυτή τη λεπτή σχέση ανάμεσα στη σκέψη και στη δημιουργία της πραγματικότητας. Κάθε σκέψη, κάθε εσωτερική κίνηση, είναι σαν ένας σπόρος. Η άμεση ικανοποίηση είναι η παρόρμηση να καταναλώσεις τον σπόρο πριν προλάβει να γίνει ρίζα. Και έτσι, η ζωή μένει χωρίς βάθος, χωρίς επίγνωση, όχι από έλλειψη δυνατοτήτων, αλλά από έλλειψη χρόνου.
Δεν μιλώ από απόσταση. Μιλώ μέσα από βίωμα, από παρατήρηση, από εμπειρία, από συνεχή επαφή με ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτή τη διαδικασία αλλαγής. Και κάθε φορά που κάποιος αρχίζει να βλέπει τον δικό του κύκλο χωρίς να τον κρίνει, κάτι μετακινείται. Όχι απότομα. Σταδιακά. Αθόρυβα.
Η βαθύτερη απόλαυση δεν είναι ποτέ γρήγορη. Είναι ανεπτυγμένη. Δεν εμφανίζεται ως έκρηξη αλλά ως σταθερή παρουσία. Και όσο περισσότερο εκπαιδεύεται ο άνθρωπος να αντέχει τη μικρή απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία και στην ικανοποίηση, τόσο περισσότερο αποκτά πρόσβαση σε μια άλλη ποιότητα ζωής. Μέσα από το Voice Healing, αυτή η διαδικασία δεν μένει θεωρητική. Γίνεται βιωματική. Ο άνθρωπος μαθαίνει να ακούει τον εαυτό του χωρίς να τον διακόπτει. Να παραμένει μέσα στην εμπειρία χωρίς να την αποφεύγει. Και σιγά σιγά, ανακαλύπτει ότι αυτό που έψαχνε πάντα έξω, υπήρχε ήδη μέσα, αλλά δεν υπήρχε αρκετός χώρος για να ακουστεί.
Αν κάτι θα ήθελα να μείνει σε εσένα που διαβάζεις αυτές τις γραμμές, είναι η απλή αλλά καθόλου εύκολη αλήθεια ότι η ζωή δεν χρειάζεται περισσότερη ταχύτητα. Χρειάζεται περισσότερη παρουσία. Και η παρουσία δεν είναι κατάσταση. Είναι επιλογή που επαναλαμβάνεται.
Αν νιώθεις ότι αυτή η εσωτερική αναζήτηση σε αφορά, αν αναγνωρίζεις μέσα σου αυτή τη λεπτή ένταση ανάμεσα στο τώρα και στο βαθύτερο, τότε μπορείς να απευθυνθείς σε εμένα για ατομικές συνεδρίες ή για συμμετοχή στα προγράμματα αυτογνωσίας και αφύπνισης που πραγματοποιώ. Μέσα από το Life Health Care και τη μέθοδο Voice Healing, η διαδικασία αυτή αποκτά δομή, καθοδήγηση και σταθερότητα. Μπορείς επίσης να ενημερωθείς και να εγγραφείς στο www.voicehealing.gr, αν νιώσεις ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσεις αυτή την εσωτερική εργασία.
Δεν σου υπόσχομαι άμεσες αλλαγές. Υπόσχομαι όμως κάτι πιο ουσιαστικό, μια διαφορετική σχέση με τον εαυτό σου. Και από εκεί όλα αρχίζουν να αλλάζουν με τον δικό τους αληθινό ρυθμό.
ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΛΟΥΜΙΣΤΟΣ
Σύμβουλος αφύπνισης - Αυτογνωσίας
& Προσωπικής Καθοδήγησης
Ιδρυτής του Συμβουλευτικού Κέντρου
Life Helth Care - www.lifehealthcare.gr
& Εναλλακτικών Θεραπειών - www.voicehealing.gr
Συγγραφέας της "Βίβλου της Θετικής Σκέψης"
Για την on line αγορά του βιβλίου εδώ www.vivlosthetikiskepsi.gr
Επικοινωνία για πληροφορίες & ραντεβού
ή την αγορά του βιβλίου στο 6945 723 523
(11:30 - 14:00 και 19:00 - 21:30 - Εκτός Κυριακής)
