Πέθανε ο Γιώργος Μαρίνος - "Αντίο δάσκαλε"
Για το κοινό ήταν ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Ένας άνθρωπος που σημάδεψε το θέαμα στην Ελλάδα για δεκαετίες. Για όσους όμως είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά, να δουλέψουμε δίπλα του και να μαθητεύσουμε κοντά του, ήταν κάτι πολύ μεγαλύτερο. Ήταν σχολείο. Ήταν ένας άνθρωπος που άφηνε φως όπου περνούσε.
Ο Γιώργος Μαρίνος δεν ήταν απλώς ένας performer. Ήταν ένα πολυσύνθετο καλλιτεχνικό φαινόμενο. Τραγουδιστής, ηθοποιός, μίμος, αφηγητής, σατιρικός σχολιαστής της εποχής του. Ένας άνθρωπος που μπορούσε μέσα σε λίγα λεπτά να κάνει ένα κοινό να γελάσει, να συγκινηθεί, να σκεφτεί. Είχε εκείνη τη σπάνια σκηνική παρουσία που δεν διδάσκεται εύκολα. Την είχε μέσα του. Ήταν ταλέντο, αλλά ήταν και βαθιά καλλιέργεια, ευφυΐα, παρατηρητικότητα και σκληρή δουλειά.
Σε μια εποχή που το ελληνικό θέαμα αναζητούσε ακόμη την ταυτότητά του, ο Μαρίνος δημιούργησε ουσιαστικά το δικό του είδος. Δεν υπήρχε πριν από αυτόν. Ο ίδιος το έλεγε με χαρακτηριστική απλότητα: «Το επάγγελμα που κάνω το ανακάλυψα. Είπα ότι είμαι διασκεδαστής».
Αυτή η λέξη διασκεδαστής, έκρυβε μέσα της έναν ολόκληρο κόσμο. Γιατί ο Μαρίνος δεν διασκέδαζε απλώς. Έφτιαχνε μια ολοκληρωμένη σκηνική εμπειρία. Ένα είδος θεάματος που συνδύαζε τραγούδι, χιούμορ, μίμηση, κοινωνική σάτιρα, θεατρικότητα και προσωπική εξομολόγηση. Γι’ αυτό και οι παραστάσεις του έμειναν θρυλικές.
Για μένα όμως η ιστορία του δεν είναι μόνο ιστορία θεάματος. Είναι ιστορία μαθητείας.
Στα χρόνια της Μέδουσας έγινε η δική μου καλλιτεχνική προπόνηση. Εκεί γνώρισα από κοντά τι σημαίνει σκηνή. Εκεί είδα πώς ένας πραγματικά μεγάλος καλλιτέχνης μπορεί να μεταμορφώνει έναν χώρο μόνο με την παρουσία του. Η Μέδουσα δεν ήταν απλώς ένας χώρος διασκέδασης. Ήταν ένα εργαστήριο τέχνης. Ένα ζωντανό πανεπιστήμιο του θεάματος.
Και στο κέντρο αυτού του κόσμου στεκόταν ο Γιώργος Μαρίνος.
Τον παρατηρούσα ασταμάτητα. Πώς έμπαινε στη σκηνή. Πώς κρατούσε τον ρυθμό μιας παράστασης. Πώς μιλούσε στο κοινό σαν να απευθυνόταν στον καθένα ξεχωριστά. Πώς χειριζόταν τη σιωπή. Πώς μπορούσε να κάνει μια παύση να έχει μεγαλύτερη δύναμη από μια ολόκληρη πρόταση.
Αυτά δεν τα μαθαίνεις από βιβλία.
Τα μαθαίνεις μόνο δίπλα σε έναν μεγάλο δάσκαλο.
Και για μένα ο Γιώργος Μαρίνος ήταν ακριβώς αυτό...ο δάσκαλος. Ίσως χωρίς να το επιδιώκει, ίσως χωρίς να το συνειδητοποιεί πάντα, αλλά υπήρξε για πολλούς από εμάς μια μορφή καθοδήγησης.
Για μένα προσωπικά ήταν ακόμη κάτι περισσότερο.
Ήταν ο ραδιοσκηνοθετικός μου πατέρας.
Ο άνθρωπος που μου έμαθε πώς να μιλώ στο ραδιόφωνο.
Πώς να σέβεσαι το μικρόφωνο. Πώς να σέβεσαι τη λέξη. Πώς να καταλαβαίνεις ότι η φωνή δεν είναι απλώς ήχος αλλά φορέας αλήθειας. Μου έμαθε ότι ο λόγος πρέπει να έχει ρυθμό, ανάσα και καθαρότητα.
Όταν αργότερα βρέθηκα κι εγώ μπροστά σε μικρόφωνο, ως παραγωγός και παρουσιαστής στο ραδιόφωνο, πολλές φορές άκουγα μέσα μου τη φωνή του. Εκείνη την εσωτερική πειθαρχία που είχε ως καλλιτέχνης. Την ανάγκη να είναι κάθε λέξη σωστή, κάθε φράση ζωντανή.
Ο Μαρίνος είχε μια βαθιά σχέση με τον λόγο. Και αυτό τον έκανε τόσο ξεχωριστό καλλιτέχνη. Δεν ήταν απλώς ένας άνθρωπος της σκηνής. Ήταν ένας άνθρωπος που καταλάβαινε την ανθρώπινη ψυχολογία, την κοινωνία, την εποχή του.
Η ζωή του ξεκίνησε με δυσκολίες. Γεννήθηκε το 1939. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν ακόμη βρέφος. Μεγάλωσε με τη μητέρα του, τη Βασιλική, την οποία αγαπούσε βαθιά και από την οποία δεν απομακρύνθηκε ποτέ συναισθηματικά. Τον πατέρα του, Αλέξανδρο, τον ξανασυνάντησε αργότερα, όταν εκείνος επέστρεψε από την εξορία στη Μακρόνησο.
Αυτές οι εμπειρίες διαμόρφωσαν έναν άνθρωπο ευαίσθητο αλλά και δυνατό. Έναν άνθρωπο που δεν φοβόταν να κοιτάξει την αλήθεια κατάματα.
Σε μια εποχή πολύ πιο σκληρή και συντηρητική από τη σημερινή, ο Μαρίνος είχε το θάρρος να μιλήσει ανοιχτά για την ταυτότητά του. Ήταν μια πράξη ειλικρίνειας αλλά και αξιοπρέπειας. Δεν το έκανε για πρόκληση. Το έκανε γιατί πίστευε ότι η αλήθεια δεν πρέπει να κρύβεται.
Πριν από αυτόν είχαν μιλήσει δημόσια μεγάλοι άνθρωποι της τέχνης όπως ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Γιάννης Τσαρούχης. Ο Μαρίνος όμως είχε μια διαφορετική σχέση με το κοινό. Βρισκόταν μπροστά του κάθε βράδυ. Το κοινό μπορούσε να τον κρίνει άμεσα. Να τον αγαπήσει ή να τον απορρίψει.
Κι όμως στάθηκε όρθιος. Με αξιοπρέπεια.
Αυτή η λέξη τον χαρακτήριζε πάντα αξιοπρέπεια.
Ακόμη και όταν μιλούσε για τα όνειρά του, το έκανε με ειλικρίνεια. Είχε πει ότι ήθελε να γίνει μεγάλος ηθοποιός. Να παίξει Άμλετ. Έβλεπε το θέατρο ρομαντικά, ιδανικά. Στην πορεία κατάλαβε ότι ο κόσμος της σκηνής έχει και ανταγωνισμούς, συγκρούσεις, μικρότητες.
Αλλά ποτέ δεν έγινε πικρός.
Έλεγε συχνά πως δεν ζήλεψε ποτέ κανέναν. Αντίθετα ευχόταν όλοι να είναι όσο καλύτεροι γίνεται. Γιατί όταν οι καλλιτέχνες είναι καλύτεροι, το αποτέλεσμα είναι καλύτερο για όλους.
Αυτή ήταν η γενναιοδωρία του.
Ο Γιώργος Μαρίνος υπήρξε επίσης ένας άνθρωπος που δεν φοβόταν να αλλάξει. Όταν έκλεισε ένας κύκλος της καριέρας του στη σκηνή, στράφηκε στην τηλεόραση. Ήθελε να συνεχίσει να δημιουργεί. Να υπάρχει καλλιτεχνικά. Όχι από οικονομική ανάγκη, αλλά από βαθιά ανάγκη έκφρασης.
Η τέχνη για εκείνον ήταν ζωή.
Ο ίδιος είχε πει κάποτε ότι η δουλειά του καταλάμβανε το 90% της ζωής του. Και αυτό δεν ήταν υπερβολή. Όποιος τον γνώρισε από κοντά το καταλάβαινε. Ήταν ένας άνθρωπος που ζούσε μέσα στην τέχνη του. Και ίσως γι’ αυτό η παρουσία του είχε τόσο μεγάλη δύναμη.
Γιατί πίσω από την περσόνα, πίσω από το χιούμορ, πίσω από την εκκεντρικότητα που πολλές φορές τον χαρακτήριζε, υπήρχε μια βαθιά ανθρώπινη αλήθεια.
Ο Μαρίνος ήταν αυθεντικός.
Σήμερα, που έφυγε από τη ζωή, πολλοί θα μιλήσουν για την καριέρα του. Για τις παραστάσεις του. Για τις τηλεοπτικές του στιγμές. Για τις μιμήσεις, τα τραγούδια, τις σάτιρες.
Όλα αυτά είναι αλήθεια.
Αλλά για όσους τον γνωρίσαμε από κοντά υπάρχει και κάτι ακόμη.
Υπάρχει η μνήμη του ανθρώπου.
Του ανθρώπου που μπορούσε να σου δώσει ένα μάθημα χωρίς να στο πει. Μόνο με τον τρόπο που στεκόταν στη σκηνή. Με τον τρόπο που σε κοιτούσε όταν μιλούσες. Με τον τρόπο που υπερασπιζόταν την αξιοπρέπεια της τέχνης.
Για μένα, προσωπικά, ο Γιώργος Μαρίνος θα παραμείνει πάντα εκείνος που άναψε ένα φως μέσα μου. Ένα φως που έχει να κάνει με την ελευθερία του καλλιτέχνη. Με την ανάγκη να λες την αλήθεια. Με την ευθύνη να στέκεσαι απέναντι στο κοινό με ειλικρίνεια.
Δάσκαλε μου, σε ευχαριστώ.
Σε ευχαριστώ για τα μαθήματα. Για τη γενναιοδωρία. Για την εμπιστοσύνη. Για όσα μου έδειξες χωρίς να χρειαστεί να τα εξηγήσεις.
Και σε ευχαριστώ γιατί κάθε φορά που στέκομαι μπροστά σε ένα μικρόφωνο, κάπου μέσα μου υπάρχει ακόμη η δική σου φωνή.
Η φωνή του δασκάλου.
Η φωνή ενός μεγάλου καλλιτέχνη.
Η φωνή ενός ανθρώπου που, για όσους είχαν την τύχη να τον συναντήσουν πραγματικά, δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος δημιουργός της ελληνικής σκηνής.
Ήταν φως.
ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΔΑΣΚΑΛΕ
