Σταύρος Πλουμιστός: Ποια αλήθεια κρύβει το άγχος μου;
Για μένα το άγχος δεν είναι εχθρός. Είναι καθρέφτης. Αντανακλά την εσωτερική μας διαμάχη, μεταξύ αυτού που είμαστε και αυτού που πιστεύουμε ότι "πρέπει" να είμαστε. Μεταξύ του αληθινού μας εαυτού και του ρόλου που έχουμε υιοθετήσει για να ανήκουμε, να είμαστε αποδεκτοί, επιτυχημένοι ή αγαπητοί. Αυτή η απόκλιση δημιουργεί εσωτερική ένταση, που εκδηλώνεται σχεδόν πάντα με τη μορφή άγχους.
Εδώ, το άγχος δεν είναι απλώς σύμπτωμα. Είναι το μήνυμα: “Δεν ζεις αυθεντικά”. Και όσο το αγνοούμε, αυτό θα δυναμώνει, ώσπου να σταματήσουμε και να ρωτήσουμε: Τι αλήθεια προσπαθεί να μου φανερώσει;
Νευροεπιστημονικά, το άγχος είναι η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, μια φυσιολογική, βιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε αυτό που θεωρεί απειλή. Αύξηση καρδιακών παλμών, μυϊκή ένταση, γρήγορη αναπνοή και όλα αυτά είναι ενδείξεις ότι το σώμα μας λέει «ετοιμάσου να παλέψεις ή να φύγεις».
Όμως το σύστημα αυτό ενεργοποιείται όχι μόνο με εξωτερικούς κινδύνους, αλλά και με εσωτερικούς, όπως πεποιθήσεις, τραύματα, φοβίες, μη εκφρασμένα συναισθήματα. Έτσι, το άγχος γίνεται ο μεταφραστής όσων δεν έχουμε ακόμα αναγνωρίσει ή επεξεργαστεί μέσα μας. Είναι το σώμα που μιλά εκεί που η συνείδηση σιωπά.
Ο άνθρωπος νιώθει άγχος όταν ζει αποκομμένος από την ουσία του. Όταν οι αποφάσεις του δεν εκφράζουν τις ανάγκες του. Όταν αρνείται να δει τον πόνο του. Το άγχος είναι η κραυγή της συνείδησης που δεν αντέχει άλλο να παίζει θέατρο. Είναι η φωνή της ψυχής που ψιθυρίζει: «Δεν αντέχω άλλο να μην είμαι εγώ». Και ο σύγχρονος τρόπος ζωής το επιδεινώνει. Τρέχουμε, συγκρινόμαστε, υπεραναλύουμε, ζούμε με το βλέμμα στο αύριο και όχι στο τώρα. Η συνείδησή μας όμως ζει στο παρόν. Εκεί μάς καλεί να επιστρέψουμε.
Το άγχος ως αναζητητής νοήματος
Το άγχος δεν είναι απλώς φόβος. Είναι έλλειψη νοήματος. Ο ψυχίατρος Viktor Frankl, που έζησε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, υποστήριξε ότι ο άνθρωπος αντέχει τα πάντα, αρκεί να βρίσκει νόημα. Το άγχος μάς δείχνει πότε έχουμε αποσυνδεθεί από το «γιατί» μας. Ζούμε, αλλά δεν ξέρουμε για ποιον σκοπό. Εργαζόμαστε, αλλά δεν ξέρουμε αν είναι αυτό που μάς εκφράζει. Αγαπάμε, αλλά ξεχνάμε να αγαπάμε πρώτα τον εαυτό μας.
Το άγχος μάς ωθεί να αναρωτηθούμε: «Γιατί κάνω αυτό που κάνω; Για ποιον ζω αυτή τη ζωή;»
για να γίνει η μεταστροφή, από θύμα σε παρατηρητής
Η αληθινή αλλαγή αρχίζει όταν παύουμε να ταυτιζόμαστε με το άγχος. Δεν είμαστε το άγχος μας. Είμαστε αυτός που το παρατηρεί. Όταν επιλέγουμε τη θέση του παρατηρητή, δημιουργούμε χώρο, μεταξύ του ερεθίσματος και της αντίδρασης. Και μέσα σε αυτόν τον χώρο βρίσκεται η ελευθερία μας. Η ελευθερία να διαλέξουμε διαφορετικά. Όχι να αντιδρούμε μηχανικά, αλλά να πράττουμε με επίγνωση. Εκεί γεννιέται και η αφύπνιση για να σε οδηγήσει στην αυτογνωσία.
Αυτογνωσία όμως δεν σημαίνει απλώς να «ξέρω ποιος είμαι». Σημαίνει να γνωρίζω γιατί σκέφτομαι όπως σκέφτομαι, γιατί φοβάμαι, γιατί παραμένω εγκλωβισμένος σε σχέσεις ή καταστάσεις. Η ερώτηση δεν είναι «τι με αγχώνει», αλλά: «Τι είναι αυτό που του επιτρέπω να με αγχώνει;»
Το άγχος τότε γίνεται εργαλείο. Με οδηγεί πίσω στο παιδί μέσα μου. Στο τραύμα που δεν θεράπευσα. Στην ανάγκη που δεν εξέφρασα. Και με αυτή τη γνώση, έχω την επιλογή, να επουλώσω, να απελευθερώσω, να επανεπιλέξω.
Η επιστήμη δείχνει ότι ο εγκέφαλος έχει νευροπλαστικότητα και μπορεί να αλλάξει. Οι σκέψεις αλλάζουν τον εγκέφαλο. Και ο εγκέφαλος αλλάζει το σώμα. Όταν αντικαθιστώ το άγχος με εσωτερική σιγουριά, ολόκληρο το νευρικό μου σύστημα ρυθμίζεται. Ο οργανισμός επανέρχεται σε κατάσταση ίασης, και ενεργοποιεί την παρασυμπαθητική λειτουργία, την αποκατάσταση, την χώνευση, την ανάπλαση. Άλλωστε η αυτοΐαση δεν είναι μυστικιστική έννοια. Είναι φυσιολογία. Όταν νους, σώμα και ψυχή ευθυγραμμίζονται, το σύστημα θεραπεύεται επειδή η αλήθεια θα σας ελευθερώσει. Και ποια είναι αυτή η αλήθεια για τον άνθρωπο του άγχους; Ότι δεν είναι οι σκέψεις του. Ότι δεν είναι το τραύμα του. Ότι είναι κάτι πολύ βαθύτερο, ένας συνειδητός φορέας θεϊκής σπίθας, ικανός να μεταμορφωθεί.
Το άγχος είναι η πρόσκληση να ξαναθυμηθούμε αυτή τη σπίθα. Να επιστρέψουμε στο φως της αλήθειας και της εσωτερικής ειρήνης. Εκεί όπου η παρουσία της Θεϊκής ενέργειας, όπως τη βιώνει ο καθένας, φέρνει σιωπή, ταπεινότητα και βαθιά αποδοχή.
Το άγχος δεν αλλάζει απλώς με "τεχνικές". Αλλάζει όταν εγώ δεσμεύομαι να ζήσω αυθεντικά. Να σταματήσω να λέω "ναι" όταν εννοώ "όχι". Να τιμώ τα όριά μου. Να αποδεχτώ ότι δε χρειάζεται να ευχαριστώ όλους. Ότι αξίζω χωρίς να αποδεικνύω τίποτα. Όταν αναλαμβάνω την ευθύνη της ευτυχίας μου, παύω να είμαι δούλος του φόβου. Και τότε, το άγχος δεν με καταδιώκει πια, αλλά με καθοδηγεί.
Η απελευθέρωση μέσα από τη θετική σκέψη
Η θετική σκέψη είναι εστίαση στη δυνατότητα. Είναι η πίστη ότι ακόμη και μέσα στο χάος, υπάρχει εξέλιξη. Ότι κάθε δυσκολία μάς φέρνει πιο κοντά στον πυρήνα μας.
Όταν επαναπρογραμματίζω τον νου μου με σκέψεις ενδυνάμωσης, εσωτερικής σιγουριάς και συγχώρεσης, το άγχος χάνει τη δύναμή του. Δεν το χρειάζομαι πια για να με αφυπνίσει. Είμαι πλέον ξύπνιος, διότι το άγχος δεν είναι το πρόβλημα. Είναι το σύμπτωμα. Το σήμα ότι χρειάζεται να σταματήσουμε και να αφουγκραστούμε: Πού δεν είμαι αυθεντικός; Πού αρνούμαι τον εαυτό μου; Ποιον ρόλο παίζω, που δεν με εκφράζει πια;
Όσο πιο βαθιά εμβαθύνουμε μέσα μας, τόσο πιο καθαρά ακούμε την απάντηση.
Το άγχος μάς δείχνει τον δρόμο. Και όταν το ακολουθήσουμε, όχι με φόβο, αλλά με ευγνωμοσύνη, τότε μεταμορφώνεται από βάρος σε φως. Και γινόμαστε εμείς, επιτέλους, ολόκληροι.
Νευροεπιστημονικά, το άγχος είναι η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, μια φυσιολογική, βιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε αυτό που θεωρεί απειλή. Αύξηση καρδιακών παλμών, μυϊκή ένταση, γρήγορη αναπνοή και όλα αυτά είναι ενδείξεις ότι το σώμα μας λέει «ετοιμάσου να παλέψεις ή να φύγεις».
Όμως το σύστημα αυτό ενεργοποιείται όχι μόνο με εξωτερικούς κινδύνους, αλλά και με εσωτερικούς, όπως πεποιθήσεις, τραύματα, φοβίες, μη εκφρασμένα συναισθήματα. Έτσι, το άγχος γίνεται ο μεταφραστής όσων δεν έχουμε ακόμα αναγνωρίσει ή επεξεργαστεί μέσα μας. Είναι το σώμα που μιλά εκεί που η συνείδηση σιωπά.
Ο άνθρωπος νιώθει άγχος όταν ζει αποκομμένος από την ουσία του. Όταν οι αποφάσεις του δεν εκφράζουν τις ανάγκες του. Όταν αρνείται να δει τον πόνο του. Το άγχος είναι η κραυγή της συνείδησης που δεν αντέχει άλλο να παίζει θέατρο. Είναι η φωνή της ψυχής που ψιθυρίζει: «Δεν αντέχω άλλο να μην είμαι εγώ». Και ο σύγχρονος τρόπος ζωής το επιδεινώνει. Τρέχουμε, συγκρινόμαστε, υπεραναλύουμε, ζούμε με το βλέμμα στο αύριο και όχι στο τώρα. Η συνείδησή μας όμως ζει στο παρόν. Εκεί μάς καλεί να επιστρέψουμε.
Το άγχος ως αναζητητής νοήματος
Το άγχος δεν είναι απλώς φόβος. Είναι έλλειψη νοήματος. Ο ψυχίατρος Viktor Frankl, που έζησε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, υποστήριξε ότι ο άνθρωπος αντέχει τα πάντα, αρκεί να βρίσκει νόημα. Το άγχος μάς δείχνει πότε έχουμε αποσυνδεθεί από το «γιατί» μας. Ζούμε, αλλά δεν ξέρουμε για ποιον σκοπό. Εργαζόμαστε, αλλά δεν ξέρουμε αν είναι αυτό που μάς εκφράζει. Αγαπάμε, αλλά ξεχνάμε να αγαπάμε πρώτα τον εαυτό μας.
Το άγχος μάς ωθεί να αναρωτηθούμε: «Γιατί κάνω αυτό που κάνω; Για ποιον ζω αυτή τη ζωή;»
για να γίνει η μεταστροφή, από θύμα σε παρατηρητής
Η αληθινή αλλαγή αρχίζει όταν παύουμε να ταυτιζόμαστε με το άγχος. Δεν είμαστε το άγχος μας. Είμαστε αυτός που το παρατηρεί. Όταν επιλέγουμε τη θέση του παρατηρητή, δημιουργούμε χώρο, μεταξύ του ερεθίσματος και της αντίδρασης. Και μέσα σε αυτόν τον χώρο βρίσκεται η ελευθερία μας. Η ελευθερία να διαλέξουμε διαφορετικά. Όχι να αντιδρούμε μηχανικά, αλλά να πράττουμε με επίγνωση. Εκεί γεννιέται και η αφύπνιση για να σε οδηγήσει στην αυτογνωσία.
Αυτογνωσία όμως δεν σημαίνει απλώς να «ξέρω ποιος είμαι». Σημαίνει να γνωρίζω γιατί σκέφτομαι όπως σκέφτομαι, γιατί φοβάμαι, γιατί παραμένω εγκλωβισμένος σε σχέσεις ή καταστάσεις. Η ερώτηση δεν είναι «τι με αγχώνει», αλλά: «Τι είναι αυτό που του επιτρέπω να με αγχώνει;»
Το άγχος τότε γίνεται εργαλείο. Με οδηγεί πίσω στο παιδί μέσα μου. Στο τραύμα που δεν θεράπευσα. Στην ανάγκη που δεν εξέφρασα. Και με αυτή τη γνώση, έχω την επιλογή, να επουλώσω, να απελευθερώσω, να επανεπιλέξω.
Η επιστήμη δείχνει ότι ο εγκέφαλος έχει νευροπλαστικότητα και μπορεί να αλλάξει. Οι σκέψεις αλλάζουν τον εγκέφαλο. Και ο εγκέφαλος αλλάζει το σώμα. Όταν αντικαθιστώ το άγχος με εσωτερική σιγουριά, ολόκληρο το νευρικό μου σύστημα ρυθμίζεται. Ο οργανισμός επανέρχεται σε κατάσταση ίασης, και ενεργοποιεί την παρασυμπαθητική λειτουργία, την αποκατάσταση, την χώνευση, την ανάπλαση. Άλλωστε η αυτοΐαση δεν είναι μυστικιστική έννοια. Είναι φυσιολογία. Όταν νους, σώμα και ψυχή ευθυγραμμίζονται, το σύστημα θεραπεύεται επειδή η αλήθεια θα σας ελευθερώσει. Και ποια είναι αυτή η αλήθεια για τον άνθρωπο του άγχους; Ότι δεν είναι οι σκέψεις του. Ότι δεν είναι το τραύμα του. Ότι είναι κάτι πολύ βαθύτερο, ένας συνειδητός φορέας θεϊκής σπίθας, ικανός να μεταμορφωθεί.
Το άγχος είναι η πρόσκληση να ξαναθυμηθούμε αυτή τη σπίθα. Να επιστρέψουμε στο φως της αλήθειας και της εσωτερικής ειρήνης. Εκεί όπου η παρουσία της Θεϊκής ενέργειας, όπως τη βιώνει ο καθένας, φέρνει σιωπή, ταπεινότητα και βαθιά αποδοχή.
Το άγχος δεν αλλάζει απλώς με "τεχνικές". Αλλάζει όταν εγώ δεσμεύομαι να ζήσω αυθεντικά. Να σταματήσω να λέω "ναι" όταν εννοώ "όχι". Να τιμώ τα όριά μου. Να αποδεχτώ ότι δε χρειάζεται να ευχαριστώ όλους. Ότι αξίζω χωρίς να αποδεικνύω τίποτα. Όταν αναλαμβάνω την ευθύνη της ευτυχίας μου, παύω να είμαι δούλος του φόβου. Και τότε, το άγχος δεν με καταδιώκει πια, αλλά με καθοδηγεί.
Η απελευθέρωση μέσα από τη θετική σκέψη
Η θετική σκέψη είναι εστίαση στη δυνατότητα. Είναι η πίστη ότι ακόμη και μέσα στο χάος, υπάρχει εξέλιξη. Ότι κάθε δυσκολία μάς φέρνει πιο κοντά στον πυρήνα μας.
Όταν επαναπρογραμματίζω τον νου μου με σκέψεις ενδυνάμωσης, εσωτερικής σιγουριάς και συγχώρεσης, το άγχος χάνει τη δύναμή του. Δεν το χρειάζομαι πια για να με αφυπνίσει. Είμαι πλέον ξύπνιος, διότι το άγχος δεν είναι το πρόβλημα. Είναι το σύμπτωμα. Το σήμα ότι χρειάζεται να σταματήσουμε και να αφουγκραστούμε: Πού δεν είμαι αυθεντικός; Πού αρνούμαι τον εαυτό μου; Ποιον ρόλο παίζω, που δεν με εκφράζει πια;
Όσο πιο βαθιά εμβαθύνουμε μέσα μας, τόσο πιο καθαρά ακούμε την απάντηση.
Το άγχος μάς δείχνει τον δρόμο. Και όταν το ακολουθήσουμε, όχι με φόβο, αλλά με ευγνωμοσύνη, τότε μεταμορφώνεται από βάρος σε φως. Και γινόμαστε εμείς, επιτέλους, ολόκληροι.
ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΛΟΥΜΙΣΤΟΣ
Σύμβουλος αφύπνισης - Αυτογνωσίας
& Προσωπικής Καθοδήγησης
Ιδρυτής του Συμβουλευτικού Κέντρου
Life Helth Care - www.lifehealthcare.gr
& Εναλλακτικών Θεραπειών - www.voicehealing.gr
Για τα άρθρα μου, τις ομιλίες, σεμινάρια και ενημέρωση των συνεδριών
Συγγραφέας της "Βίβλου της Θετικής Σκέψης"
Για την on line αγορά του βιβλίου εδώ www.vivlosthetikiskepsi.gr
Επικοινωνία για πληροφορίες & ραντεβού στο 6945 723 523
(11:30 - 14:00 και 19:00 - 21:30 - Εκτός Κυριακής)
