Εκλογές 2023: Τι θα συμβεί από Δευτέρα αν κανένα κόμμα δεν έχει αυτοδυναμία
Αυτοδυναμία δεν προβλέπεται να υπάρξει το βράδυ της 21ης Μαΐου καθώς απαιτείται ποσοστό άνω του 46% και το μόνο που θα γνωρίζουμε είναι τα ποσοστά των κομμάτων, ποιο κόμμα ήρθε πρώτο και με ποια διαφορά από το δεύτερο.
Διερευνητικές εντολές
Την επόμενη κιόλας ημέρα, τη Δευτέρα το πρωί ξεκινά η διαδικασία των διερευνητικών εντολών που λαμβάνουν τα τρία πρώτα κόμματα, αφού προηγουμένως ο Πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας ανακοινώσει στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου τα επίσημα αποτελέσματα σχετικά με τη δύναμη των κομμάτων στη νέα Βουλή, που θα ορκιστεί, ακόμη κι αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, την 1ηΙουνίου.
Εάν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις που θέλουν τη ΝΔ πρώτο κόμμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λάβει από την Πρόεδρο της Βουλής εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ο ίδιος στις συνεντεύξεις του έχει ξεκαθαρίσει ότι θα κινηθεί βάσει του Συντάγματος, ωστόσο, όλα θα εξαρτηθούν από το ποσοστό που θα έχει συγκεντρώσει η ΝΔ και τη διαφορά της με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Στη ΝΔ προσδοκούν μια μεγάλη διαφορά και ένα ποσοστό που θα αγγίζει το 35%, καθώς θεωρείται το εισιτήριο για την αυτοδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση και με έχοντας υπόψη τις δηλώσεις του ότι δεν έχει τίποτα να συζητήσει με τον Νίκο Ανδρουλάκη, το πιθανότερο είναι πως θα επιστρέψει την εντολή σύντομα.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρο 37 παρ. 3) «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και εάν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος. Kάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες».
Ο Αλέξης Τσίπρας που επιμένει υπέρ της προοδευτικής διακυβέρνησης, μαρκάροντας στενά το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει συναντήσεις με τους κ.κ. Ανδρουλάκη και Κουτσούμπα.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ φλερτάρει έντονα τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, εκτιμώντας ότι βγαίνουν τα κουκιά, ωστόσο, προς ώρας ... τρώει πόρτα. Κανείς δεν μπορεί να αναμένει συνάντηση του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Κυριάκο Βελόπουλο.
Το ποσοστό που θα λάβει ο Νίκος Ανδρουλάκης θα είναι καθοριστικό για τις επόμενες κινήσεις του. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θέτει ως προαπαιτούμενο να είναι ισχυρό, διψήφιο για να μπει σε συζητήσεις για τη συγκρότηση σταθερής κυβέρνησης.
Δεύτερες κάλπες
Εάν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, σύμφωνα με το άρθρο 37 του Συντάγματος «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Kυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής, επιδιώκει το σχηματισμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Eπικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Eλεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό Kυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή».
Εκλογές με ενισχυμένη αναλογική & μπόνους εδρών
Οι επόμενες εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, που προβλέπει και -κλιμακωτό- μπόνους εδρών για το πρώτο κόμμα. Στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, στις 2 Ιουλίου, επειδή γίνεται εντός 6μηνου, οι πολίτες θα κληθούν να ψηφίσουν μόνον κόμμα και βουλευτές θα αναδειχθούν, αναλόγως της δύναμης των κομμάτων, εκείνοι που εξελέγησαν στις αυριανές εκλογές.
Κάθε φορά που το σύστημα βλέπει ότι δεν μπορεί με τα διαθέσιμα εργαλεία να απορροφήσει την οργή, τότε επιστρατεύει διάφορες εφεδρείες. Προφανώς οι εφεδρείες δεν αποτελούνται μόνο από κόμματα, όμως πάντα αυτό τον ρόλο θα παίξουν και κάποια κόμματα, τα διαφημιζόμενα από ορισμένα media ως «μικρά κόμματα». Αυτό έχει εμφανιστεί σε διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις ως αντιπερισπασμός.
Στη χώρα μας υπάρχει μια επικρατούσα άποψη τις τελευταίες δεκαετίες σύμφωνα με την οποία η ψήφος πρέπει να κατευθύνεται σε κόμμα το οποίο είναι σε θέση να κερδίσει τις εκλογές. Διαφορετικά θεωρείται χαμένη.
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει φράσεις όπως «έλα μωρέ, θα μπει στη βουλή;», «και να τους ψηφίσω, δεν πρόκειται να βγουν αυτοί» ή ακόμη «ξέρουμε τι θα μας βγουν ετούτοι;» επιλέγοντας τους ίδιους που γνωρίζουμε πόσο κακή επιλογή αποτελούν.
Κάπως έτσι φτάσαμε στη θεωρία της χαμένης ψήφου. Μόνο που δεν ισχύει αυτό. Από την στιγμή κατά την οποία το πολιτικό προσωπικό δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του τόπου απογοητεύοντας διαρκώς τους πολίτες, η ψήφος σε ένα λεγόμενο μικρό κόμμα έχει διπλή αξία.
Το σύνολο των έγκυρων ψήφων αποτελεί μια πίτα. Κάθε μία που δεν κατευθύνεται στο σύστημα, μειώνει τη δύναμή του ή έστω στέκεται ανάχωμα στο να αυξηθεί. Αυτό και μόνο δίνει μεγάλη αξία στο ύψιστο δημοκρατικό μας δικαίωμα.
Όσο η πολιτική σκακιέρα και ο ρόλος των μικρών κομμάτων σε αυτήν παραμένουν στην κατάσταση που υφίστατο τουλάχιστον για όσο φέρω μνήμη, δεν θα δούμε πότε σοβαρή μεταρρυθμιστική κυβέρνηση.
Σε κάθε περίπτωση, το ισχύον πολιτικό σύστημα δεν δικαιούται να ονομάζεται ούτε “αντιπροσωπευτικό” ούτε “δημοκρατία”. Το αριθμητικό κριτήριο για την εγκυρότητα των εκλογών είναι αναγκαία, όχι όμως επαρκής συνθήκη για τη μεταβολή του πολιτικού συστήματος σε αντιπροσώπευση ή δημοκρατία. Ο Καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης έχει αποδείξει με το έργο του και την εμβριθή μελέτη πρωτογενών πηγών ότι η μεν αντιπροσώπευση προϋποθέτει την πραγματική ανάληψη της ιδιότητας του εντολέα από το σώμα της κοινωνίας των πολιτών, η δε δημοκρατία τη συγκέντρωση της καθολικής πολιτικής αρμοδιότητας. Ουδεμία προϋπόθεση μεταβολής συντρέχει σήμερα, καθώς το ποιοτικό περιεχόμενο της ψήφου περιορίζεται αποκλειστικά στην εκλογή, δηλαδή στη νομιμοποίηση του μονάρχη.
Ο τρόπος όπου δημιουργούνται οι συνθήκες για να δούμε αυτό το μεταρρυθμιστικό πνεύμα, είναι από κάτω προς τα πάνω, από τον λαό και τις απαιτήσεις του όπως μεταφράζονται στην κάλπη, αλλάζοντας τις ισορροπίες και εξαναγκάζοντας τα κόμματα σε αλλαγές του προφίλ τους. Όσο διατηρούνται στους ψηφοφόρους πεποιθήσεις τύπου ‘το πολιτικό σύστημα πρέπει να διαμορφώσει τον λαό’ και όχι το ανάποδο, τότε αυτή την αλλαγή δεν θα την δούμε πότε, και ως εκ τούτου, η δημοκρατία μας θα παραμείνει μία δημοκρατία κατώτερης κλάσης.
