Κοινωνικό άγχος: Πώς αποφεύγουν οι κοινωνικά αγχώδεις την οπτική επαφή
Τα άτομα που πάσχουν από διαταραχή κοινωνικού άγχους (SAD) αποφεύγουν σταθερά την οπτική επαφή. Ωστόσο, σε έναν μη κλινικό πληθυσμό, η αποφυγή του βλέμματος σε κοινωνικά ανήσυχα άτομα εξαρτάται από τις κοινωνικές καταστάσεις, είδε η Jiemiao Chen σε μια σειρά πειραμάτων, για τα οποία χρησιμοποίησε φορητούς ανιχνευτές ματιών. Το κοινωνικό άγχος – άγχος σχετικά με τον έλεγχο και την αρνητική αξιολόγηση από άλλους – είναι κοινό. Η πιο ακραία μορφή είναι το SAD, το οποίο βλάπτει εντυπωσιακά την καθημερινότητά σας. «Αλλά είναι μια συνέχεια», λέει ο αναπτυξιακός ψυχολόγος Jiemiao Chen.
«Μερικοί άνθρωποι υποφέρουν σχεδόν καθόλου από κοινωνικό άγχος, άλλοι υποφέρουν πολύ». Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών της σπουδών στη Σαγκάη, οι φίλοι της πάλευαν με αυτό και είδε πόσο δύσκολο ήταν για αυτούς. «Απλώς δεν συζητήθηκε ποτέ, ενώ μπορεί να σε εμποδίσει πάρα πολύ, για παράδειγμα σε μια συνέντευξη για δουλειά». Για να διερευνήσει περαιτέρω το κοινωνικό άγχος, ήρθε στο Leiden για τη διδακτορική της έρευνα.
Αποφυγή βλέμματος
Ένα από τα φανερά σημάδια που συχνά συνδέονται με το κοινωνικό άγχος είναι η αποφυγή της οπτικής επαφής. Ο Chen λέει, “Αυτό ερμηνεύεται ως μια στρατηγική αναζήτησης ασφάλειας κατά τη διάρκεια των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων. Και λειτουργεί αντιπαραγωγικά: Χρησιμοποιώντας τέτοιες στρατηγικές περιμένεις να γίνεσαι αρεστός και αποδεκτός από τους άλλους, αλλά οι άνθρωποι θα βρουν τη συμπεριφορά σου περίεργη, επιβεβαιώνοντας το άγχος σου.” Ωστόσο, η σχέση μεταξύ του κοινωνικού άγχους και της οπτικής επαφής δεν ήταν απλή, αποκάλυψε η έρευνα του Chen.
Τα άτομα με SAD μπορεί να αποφεύγουν την οπτική επαφή σε όλες τις καταστάσεις, αλλά αυτό δεν είναι τόσο ξεκάθαρο για κάποιον που «απλώς» έχει υψηλή βαθμολογία στο κοινωνικό άγχος. Ως εκ τούτου, αποφάσισε να επικεντρωθεί στον μη κλινικό πληθυσμό και να συγκρίνει άτομα με υψηλή και χαμηλή βαθμολογία, χρησιμοποιώντας τεχνολογία αιχμής για τη μέτρηση των κινήσεων των ματιών με μεγάλη ακρίβεια: φορητές συσκευές παρακολούθησης ματιών. “Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε σε φυσικές κοινωνικές καταστάσεις.”
«Πότε ήταν η τελευταία φορά που έκλαψες δημόσια;»
Το πρώτο πείραμα, μπροστά από μια οθόνη προβολής με προηχογραφημένο κοινό, αποκάλυψε ότι τα κοινωνικά ανήσυχα άτομα απέφευγαν να κοιτάζουν το κοινό μόνο όταν εκφωνούσαν μια ομιλία (ή δίνουν λόγο), αλλά όχι όταν απλά κοιτούσαν το κοινό χωρίς να μιλήσουν. Αντίθετα, τα άτομα που πάσχουν από SAD είναι γνωστό ότι αποτρέπουν το βλέμμα τους ακόμη και όταν κοιτάζουν μια φωτογραφία.
Το δεύτερο πείραμα ήταν μια συνομιλία πρόσωπο με πρόσωπο για θέματα που κυμαίνονταν από σχετικά απρόσωπα (“Ποιες είναι οι αγαπημένες σου διακοπές;”) έως οικεία (“Πότε ήταν η τελευταία φορά που έκλαψες δημόσια;”). Οι συμμετέχοντες άκουγαν και αφηγούνταν επίσης εκ περιτροπής. Ο Chen λέει, “Διαπιστώσαμε, για παράδειγμα, ότι όλοι οι συμμετέχοντες κοιτούσαν λιγότερο τον συνομιλητή όταν έλεγαν για προσωπικά θέματα. Αλλά επίσης ότι όσοι είχαν υψηλή βαθμολογία στο κοινωνικό άγχος είχαν λιγότερη οπτική επαφή από τους άλλους σε όλη τη διάρκεια της συνομιλίας.”
Ποιος μπορεί να κινδυνεύει;
Το κύριο συμπέρασμα της διατριβής του Chen είναι ότι οι κοινωνικά ανήσυχοι άνθρωποι αποφεύγουν πράγματι την οπτική επαφή σε πραγματικές καταστάσεις και η συμπεριφορά τους στο βλέμμα είναι ευέλικτη. “Έτσι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη συμπεριφορά βλέμματος για να εντοπίσουμε έγκαιρα ποιος μπορεί να διατρέχει κίνδυνο για κοινωνική αγχώδη διαταραχή. Επιπλέον, είναι σημαντικό να λαμβάνουμε υπόψη παράγοντες της κατάστασης κατά τη διερεύνηση της συμπεριφοράς του βλέμματος.”
Το διάβασα στο healthweb.gr
