Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών 2026 - Χάρτα Δικαιωμάτων
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Ασθενών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου, έπειτα από απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2007, και αφορά στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα δικαιώματα των ασθενών και των ληπτών υπηρεσιών υγείας. Τα δικαιώματα αυτά αποτυπώνονται στη Χάρτα Δικαιωμάτων των Ασθενών, όπως αυτή συντάχθηκε το 2002 κατόπιν πρωτοβουλίας του Δικτύου Ενεργών Πολιτών (Active Citizenship Network- ACN) μαζί με άλλες 12 Ευρωπαϊκές Οργανώσεις. Η Χάρτα αποτελεί ένα κείμενο στο οποίο διακηρύσσονται δεκατέσσερα (14) δικαιώματα, που στο σύνολο τους έχουν ως στόχο να εγγυηθούν «ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας» και να εξασφαλίσουν την υψηλή ποιότητα υπηρεσιών που παρέχονται από τους εθνικούς φορείς υγείας στην Ευρώπη.
Τα δικαιώματα της Χάρτας, η οποία υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και συνιστούν μέρος του Ευρωπαϊκού Δικαίου και αφορούν όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας, γενετήσιου προσανατολισμού και περιουσίας.
Η φετινή ημέρα τιμάται για δεύτερη χρονιά υπό τη σκιά της πανδημίας COVID-19 και αναδεικνύει την ευθύνη που έχει το σύστημα υγείας για την παροχή υπηρεσιών υγείας υψηλού επιπέδου, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία των δικαιωμάτων στους ασθενείς, είτε νοσούν από τον κορωνοϊό, είτε από άλλες παθήσεις.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η Ένωση Ασθενών Ελλάδας λειτουργεί την τηλεφωνική Γραμμή Υποστήριξης Χρόνιων Ασθενών “MAZI” 111 32, στην οποία, μεταξύ άλλων παρέχονται δωρεάν υπηρεσίες νομικής συμβουλευτικής και συνηγορίας.
Η Χάρτα των Δικαιωμάτων των Ασθενών
1. Δικαίωμα της Πρόληψης
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να απολαμβάνουν την παροχή των κατάλληλων υπηρεσιών προκειμένου να εμποδίσουν την εμφάνιση μίας ασθένειας
2. Δικαίωμα της πρόσβασης
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας που αντιστοιχούν στις ανάγκες τους. Οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να εξασφαλίζουν πρόσβαση σε όλους χωρίς διακρίσεις ως προς την οικονομική κατάσταση, τον τόπο κατοικίας, το είδος της ασθένειας ή το χρόνο πρόσβασης στις υπηρεσίες.
3. Δικαίωμα της πληροφόρησης
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της πρόσβασης σε κάθε είδος πληροφορίας σχετικά με την κατάσταση της υγείας τους, τις υπηρεσίες υγείας και τον τρόπο να τις χρησιμοποιήσουν καθώς επίσης και σε κάθε πληροφορία που είναι διαθέσιμη κατόπιν έρευνας και τεχνολογικής καινοτομίας.
4. Δικαίωμα της συγκατάθεσης
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε είδος πληροφορίας ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων που αφορούν στην υγεία τους. Η πληροφόρηση πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για κάθε θεραπεία και διαδικασία συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε επιστημονικά ερευνητικά προγράμματα.
5. Δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής
Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να επιλέγει ελεύθερα ανάμεσα στις διάφορες θεραπευτικές διαδικασίες και στους ειδικούς των υπηρεσιών υγείας κατόπιν επαρκούς πληροφόρησης.
6. Δικαίωμα της εχεμύθειας και της εμπιστευτικότητας
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να παραμένουν εμπιστευτικά́ τα προσωπικά́ τους δεδομένα συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν στην κατάσταση της υγείας τους και στις σχετικές διαγνωστικές ή θεραπευτικές διαδικασίες καθώς επίσης και στην προστασία του ιδιωτικού́ χαρακτήρα των διαγνωστικών εξετάσεων, των επισκέψεων σε ειδικούς και των ιατρικών χειρουργικών πράξεων γενικά́.
7. Δικαίωμα του σεβασμού του χρόνου του ασθενούς
Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν την απαιτούμενη θεραπευτική αγωγή σε σύντομο και προκαθορισμένο χρονικό διάστημα. Το δικαίωμα αυτό αφορά σε κάθε φάση θεραπείας.
8. Δικαίωμα της τήρησης των προδιαγραφών ποιότητας
Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας υψηλής ποιότητας τόσο ως προς την εξειδίκευση, όσο και ως προς την τήρηση συγκεκριμένων προδιαγραφών.
9. Δικαίωμα της ασφάλειας
Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να είναι απαλλαγμένοι από ζημία που οφείλεται στη φτωχή λειτουργία των υπηρεσιών υγείας, σε λανθασμένες ιατρικές πράξεις και σφάλματα. Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες και θεραπείες που να διατηρούν υψηλές προδιαγραφές στον τομέα της ασφάλειας.
10. Δικαίωμα της καινοτομίας
Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε καινοτόμες διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των διαγνωστικών διαδικασιών σύμφωνα με διεθνείς προδιαγραφές ανεξάρτητα από οικονομικούς παράγοντες.
11. Δικαίωμα της αποφυγής του περιττού πόνου και της ταλαιπωρίας
Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να να αποφεύγει όσο το δυνατόν περισσότερο τον πόνο και την ταλαιπωρία σε κάθε φάση της ασθένειας.
12. Δικαίωμα της εξατομικευμένης θεραπείας
Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να λαμβάνει διαγνωστικές ή θεραπευτικές υπηρεσίες προγραμματισμένες, ώστε να ταιριάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στις προσωπικές του ανάγκες.
13. Δικαίωμα έκφρασης παραπόνων
Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να παραπονείται σε περίπτωση που έχει υποστεί ζημία καθώς και να λαμβάνει απάντηση ή άλλου είδους ανατροφοδότηση στα παράπονα του.
14. Δικαίωμα αποζημίωσης
Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να λαμβάνει ικανοποιητική αποζημίωση εντός λογικού χρονικού διαστήματος σε περίπτωση που έχει υποστεί φυσική, ηθική ή ψυχολογική βλάβη ως αποτέλεσμα κάποιας θεραπείας στα πλαίσια των υπηρεσιών υγείας.
