Οι αναμνήσεις μας προκαλούν τέσσερις χημικές καταστάσεις του σωστού και του λάθους
Ανάλογα με το ιδιαίτερο νόημά τους, οι αναμνήσεις μας προκαλούν μία από τις ακόλουθες τέσσερις χημικές καταστάσεις:
1. Φόβο
Αν κάνετε ή έστω φαντάζεστε πως κάνετε κάτι το οποίο οι αναμνήσεις σας λένε πως είναι επικίνδυνο, ο εγκέφαλός σας δίνει εντολή στον υποθάλαμό σας να απελευθερώσει κορτιζόλη, αδρεναλίνη και ντοπαμίνη –είναι ώρα να τρέξετε, να πολεμήσετε ή να κρυφτείτε– και οδηγεί σε ολόκληρη τη λίστα των αρνητικών αποτελεσμάτων για τα οποία μιλήσαμε στα προηγούμενα κεφάλαια.
2. Ουδετερότητα
Αν κάνετε ή φαντάζεστε πως κάνετε κάτι το οποίο δεν ενεργοποιεί μια ανάμνηση κινδύνου ούτε όμως και μια ανάμνηση βασισμένη στην αγάπη, ο εγκέφαλός σας λέει στον υποθάλαμό σας ότι μπορεί να χαλαρώσει τα ηνία και τότε έχουμε λογική πρόσβαση στον συνειδητό μας νου και στη συνείδησή μας. Η συνείδησή μας, η πυξίδα αγάπης μας ενεργοποιούνται αυτομάτως μόλις εκλείψει ο συναγερμός του τύπου «ζήτημα ζωής ή θανάτου». Περιέχει τον νόμο της αγάπης και της ηθικής που είναι επίσης προγραμματισμένος μέσα στην καρδιά μας και μας βοηθά να γνωρίζουμε ότι θα επιλέξουμε την αγάπη σε κάθε δεδομένη κατάσταση. Μ’ αυτόν τον τρόπο, το ασυνείδητό μας μας βοηθά να κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε.
3. Αγάπη
Αν κάνετε ή φαντάζεστε πως κάνετε κάτι το οποίο ενεργοποιεί μια ανάμνηση αγάπης χωρίς συγχρόνως να ενεργοποιεί και κάποια ανάμνηση φόβου, ο εγκέφαλός σας λέει στον υποθάλαμό σας να χαλαρώσει τα ηνία και συγχρόνως απελευθερώνει χημικά τα οποία οδηγούν στην αγάπη, τη χαρά, τη γαλήνη, τη δύναμη, κ.λπ., οδηγώντας γενικά σε ολόκληρη τη λίστα των θετικών αποτελεσμάτων για τα οποία μιλήσαμε.
Τώρα, υπάρχει και μια τέταρτη κατάσταση που μπορεί να προκύψει – πρόκειται για τις περιπτώσεις που βρίσκεστε αντιμέτωποι με την απόφαση να κάνετε κάτι το οποίο ξέρετε ότι δεν πρέπει να κάνετε, αλλά εσείς θέλετε πάρα πολύ να το κάνετε, όπως για παράδειγμα να φάτε παγωτό ή σοκολάτα, να πιείτε εκείνο το δεύτερο ή τρίτο ποτό, να φλερτάρετε ενώ είστε παντρεμένοι ή να κλέψετε τα στιλό από τη δουλειά σας.
4. Παλιρροϊκό κύμα
Αν κάνετε ή φαντάζεστε πως κάνετε για εκτεταμένη περίοδο κάτι ευχάριστο που όμως πιστεύετε πως είναι λάθος, ο εγκέφαλός σας λέει στον υποθάλαμό σας να απελευθερώσει όλα τα χημικά, τόσο της αγάπης όσο και του φόβου:
• Ντοπαμίνη
• Νορεπινεφρίνη
• Οξυτοκίνη
• Σεροτονίνη
• Ενδορφίνες
Αυτός ο μικρός καταρράκτης είναι ισοδύναμος με μια υπερβολική δόση ναρκωτικών ουσιών που σας κάνουν να χάνετε τον έλεγχο των πράξεών σας. Σας κυριεύει εξ ολοκλήρου και συχνά οδηγεί σε εθισμό. Κάποιοι ερευνητές εντόπισαν αυτό το φαινόμενο καθώς ερευνούσαν τη διαδικτυακή πορνογραφία. Παρατήρησαν ότι όταν οι συμμετέχοντες στην έρευνα έβλεπαν πορνογραφικό υλικό και συγχρόνως πίστευαν πως αυτό που έκαναν ήταν κακό βίωναν αυτό το χημικό παλιρροϊκό κύμα. Αυτό δεν συνέβαινε τουλάχιστον με την ίδια ένταση σε ανθρώπους που έβλεπαν πορνογραφικό υλικό αλλά δεν πίστευαν πως έκαναν κάτι κακό.
Θυμάμαι μία ρήση από τη Βίβλο: αν πιστεύεις πως κάτι είναι κακό και το κάνεις, τότε για σένα είναι πράγματι κακό. Αυτή η φράση εμένα μου φαίνεται εκπληκτική. Αν πιστεύετε ότι είναι κακό να κρατήσετε ένα νόμισμα των εκατό δολαρίων που βρήκατε στην άκρη του δρόμου κάνοντας περίπατο, κι όμως το κάνετε, τότε το σώμα σας έχει μια χημική αντίδραση που ανήκει στο ίδιο φάσμα (αν και σίγουρα πολύ μικρότερης κλίμακας) με αυτήν που θα είχε αν δολοφονούσατε κάποιον. Κι έτσι τώρα, βασισμένοι στη χημεία, γνωρίζουμε πως αυτό που είχε πει η αρχαία σοφία ήταν αληθές.
Όταν, όμως, κάνουμε κάτι ευχάριστο το οποίο γνωρίζουμε πως είναι λάθος, τότε μας κατακλύζουν όλα τα χημικά. Και αυτό είναι που δημιουργεί τον εθισμό.
Απόσπασμα από το βιβλίο του Alexander Loyd, PhD, ND «Ο κώδικας της μνήμης» από τις εκδόσεις Διόπτρα
