Προειδοποιήσεις των επιστημόνων για κίνδυνο τσουνάμι από την υπερθέρμανση και τις κατολισθήσεις
Στην Αλάσκα και σε άλλα κρύα μέρη σε μεγάλο υψόμετρο, υψόμετρο, φαίνεται πως βράχια καταρρέουν καθώς λιώνουν οι πάγοι, απειλώντας με τσουνάμι γειτονικές περιοχές, σύμφωνα με νέα έρευνα. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι κατοικημένες περιοχές και τα κύρια τουριστικά αξιοθέατα κινδυνεύουν από πάγους και βράχια που υποχωρούν.
Για παράδειγμα μεγάλη ανησυχία επικρατεί, για μία πλαγιά του φιόρδ Barry Arm στην Αλάσκα, που αποτελεί και δημοφιλές πέρασμα για κρουαζιερόπλοια. Οι πάγοι άρχισαν να λιώνουν στις αρχές του περασμένου αιώνα και πριν από μια δεκαετία η διαδικασία επιταχύνθηκε, όπως αποκαλύφθηκε φέτος μέσω δορυφορικών φωτογραφιών.
Εάν καταρρεύσει αυτό κομμάτι, το κύμα θα μπορούσε να χτυπήσει τα κρουαζιερόπλοια που περνούν από την περιοχή, και να φτάσει εκατοντάδες μέτρα ψηλά. Θα μπορούσε ακόμα να πλημμυρίσει τον δημοφιλή τουριστικό προορισμό και να σαρώσει την πόλη του Whittier, με κύμα ύψους δέκα μέτρων. Μέσα στο 2020, ήδη 14 γεωλόγοι προειδοποίησαν ό,τι αυτή η κατολίσθηση της πλαγιάς είναι «πιθανό να συμβεί» μέσα στο 2020, και πολύ «πιθανό να συμβεί» μέσα στην επόμενη 20ετία.
Εάν καταρρεύσει αυτό κομμάτι, το κύμα θα μπορούσε να χτυπήσει τα κρουαζιερόπλοια που περνούν από την περιοχή, και να φτάσει εκατοντάδες μέτρα ψηλά. Θα μπορούσε ακόμα να πλημμυρίσει τον δημοφιλή τουριστικό προορισμό και να σαρώσει την πόλη του Whittier, με κύμα ύψους δέκα μέτρων. Μέσα στο 2020, ήδη 14 γεωλόγοι προειδοποίησαν ό,τι αυτή η κατολίσθηση της πλαγιάς είναι «πιθανό να συμβεί» μέσα στο 2020, και πολύ «πιθανό να συμβεί» μέσα στην επόμενη 20ετία.
Το 2015, μια παρόμοια κατολίσθηση, σε μια πλαγιά που είχε επίσης αρχίσει να «σπάει» πριν δεκαετίες, δημιούργησε ένα τσουνάμι που έκοψε στα δύο δάση, 193 μέτρα πάνω από τις πλαγιές του Taan Fiord της Αλάσκας.
«Όταν αλλάζει το κλίμα», δήλωσε ο γεωλόγος Bretwood Higman, ο οποίος έχει εργαστεί στα Taan Fiord και Barry Arm, «το τοπίο χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί. Εάν ένας παγετώνας υποχωρήσει πολύ γρήγορα, μπορεί να αιφνιδιάσει τις γύρω πλαγιές.
«Όταν αλλάζει το κλίμα», δήλωσε ο γεωλόγος Bretwood Higman, ο οποίος έχει εργαστεί στα Taan Fiord και Barry Arm, «το τοπίο χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί. Εάν ένας παγετώνας υποχωρήσει πολύ γρήγορα, μπορεί να αιφνιδιάσει τις γύρω πλαγιές.
Έτσι μπορεί να υπάρξει καταστροφή αντί για προσαρμογή». Έπειτα από εξέταση δορυφορικών φωτογραφιών των τελευταίων 30 χρόνων, η γεωλόγος Erin Bessette-Kirton διαπίστωσε ό,τι οι κατολισθήσεις στα βουνά St Elias της Αλάσκας και στο Glacier Bay ανταποκρίνονται στις θερμότερες χρονιές.
Η θέρμανση οδηγεί σαφώς σε κατολισθήσεις και το ζητούμενο είναι να προβλέψουν οι επιστήμονες πότε θα συμβεί αυτό. «Έχουμε συσχετισμούς, αλλά δεν γνωρίζουμε την κινητήρια δύναμη.
Η θέρμανση οδηγεί σαφώς σε κατολισθήσεις και το ζητούμενο είναι να προβλέψουν οι επιστήμονες πότε θα συμβεί αυτό. «Έχουμε συσχετισμούς, αλλά δεν γνωρίζουμε την κινητήρια δύναμη.
Τι προϋποθέτει η κατολίσθηση και τι την ενεργοποιεί» λέει η Bessette-Kirkton. Πρόσφατη έρευνα του Dan Shugar, γεωμορφολόγου στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, δείχνει ότι καθώς οι παγετώνες έχουν συρρικνωθεί, οι παγετώδεις λίμνες έχουν αυξηθεί, έως και 50% σε επίπεδο αριθμού και μεγέθους, τα τελευταία 18 χρόνια.
Στον ωκεανό, τα φιόρδ επιμηκύνονται καθώς υποχωρεί ο πάγος. Οι πλαγιές που κρέμονταν πάνω από τον πάγο τώρα κρέμονται πάνω από το νερό. Τον τελευταίο αιώνα, 10 από τα 14 ψηλότερα τσουνάμι που καταγράφηκαν, προκλήθηκαν από παγετώδεις ορεινές περιοχές. Το 1958, η κατολίσθηση στον κόλπο Lituya της Αλάσκας δημιούργησε κύμα 524 μέτρων.
Στον ωκεανό, τα φιόρδ επιμηκύνονται καθώς υποχωρεί ο πάγος. Οι πλαγιές που κρέμονταν πάνω από τον πάγο τώρα κρέμονται πάνω από το νερό. Τον τελευταίο αιώνα, 10 από τα 14 ψηλότερα τσουνάμι που καταγράφηκαν, προκλήθηκαν από παγετώδεις ορεινές περιοχές. Το 1958, η κατολίσθηση στον κόλπο Lituya της Αλάσκας δημιούργησε κύμα 524 μέτρων.
Το ψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Στον σεισμό της Αλάσκας το 1964, οι περισσότεροι θάνατοι προήλθαν από τσουνάμι, έπειτα από υποβρύχιες κατολισθήσεις.
Για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο, οι ειδικοί θέλουν να είναι σε θέση να προβλέψουν πότε μια κατολίσθηση είναι πιο πιθανό να συμβεί. Για να το καταφέρουν αυτό, τοποθετούν αισθητήρες στις πιο επικίνδυνες πλαγιές όπου μετρούν δυνάμεις και επιταχύνσεις.
Για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο, οι ειδικοί θέλουν να είναι σε θέση να προβλέψουν πότε μια κατολίσθηση είναι πιο πιθανό να συμβεί. Για να το καταφέρουν αυτό, τοποθετούν αισθητήρες στις πιο επικίνδυνες πλαγιές όπου μετρούν δυνάμεις και επιταχύνσεις.
