Ινστιτούτο SIPRI: Εκσυγχρονίζονται τα πυρηνικά όπλα, δυσοίωνες οι προοπτικές για τον έλεγχό τους
Βασικό εύρημα μεταξύ άλλων είναι ότι παρά τη συνολική μείωση του αριθμού των πυρηνικών κεφαλών το 2019, όλα τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα συνεχίζουν να εκσυγχρονίζουν τα πυρηνικά τους οπλοστάσια.
Οι χώρες που διαθέτουν πυρηνικά όπλα
Τα εννέα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν, το Ισραήλ και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας, είχαν συνολικά περίπου 13.400 πυρηνικά όπλα στην αρχή του 2020. Ωστόσο, στην έκθεση δεν γίνεται αναφορά στην περίπτωση του Ιράν, το οποίο επιμένει ότι από το 1950 οπότε και ξεκίνησε το δικό του πυρηνικό πρόγραμμα, οι σκοποί του παραμένουν ειρηνικοί.
Αν και σημειώθηκε μείωση συγκριτικά με τα 13.865 πυρηνικά όπλα (που το Ινστιτούτο (SIPRI) εκτιμούσε ότι είχαν τα συγκεκριμένα κράτη στις αρχές του 2019), περίπου 3.720 από τα πυρηνικά όπλα αναπτύσσονται επί του παρόντος με επιχειρησιακές δυνάμεις και σχεδόν 1.800 από αυτά διατηρούνται σε κατάσταση υψηλής επιχειρησιακής επιφυλακής. Η μείωση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κατάργηση των αποσυρθέντων πυρηνικών όπλων από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ. Οι δύο χώρες μαζί διαθέτουν ακόμη πάνω από το 90% των πυρηνικών όπλων σε όλον τον κόσμο. Η μείωση των αμερικανικών και ρωσικών στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη του 2010, ολοκληρώθηκε το 2018 και το 2019 οι δυνάμεις και των δύο χωρών παρέμειναν κάτω από τα όρια, που καθόριζε η συνθήκη.
Το START θα λήξει τον Φεβρουάριο του 2021, εκτός και αν και τα δύο μέρη συμφωνήσουν να το παρατείνουν. Ωστόσο, οι συζητήσεις για την επέκταση του START ή τη διαπραγμάτευση μιας νέας συνθήκης, δεν σημείωσαν πρόοδο το 2019. Αυτό οφείλεται εν μέρει, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση, στην επιμονή της αμερικανικής κυβέρνησης ότι η Κίνα πρέπει να συμμετάσχει σε μελλοντικές συνομιλίες για τη μείωση των πυρηνικών όπλων. Κάτι που η Κίνα έχει αποκλείσει κατηγορηματικά.
«Το αδιέξοδο για το νέο START και η κατάρρευση το 2019, της Συνθήκης του 1987 μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης - ΗΠΑ για την εξάλειψη των πυραύλων ενδιάμεσης και μικρής εμβέλειας (Συνθήκη INF), υποδηλώνουν ότι η εποχή των διμερών συμφωνιών ελέγχου των πυρηνικών όπλων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ τελειώνει», λέει ο Shannon Kile, διευθυντής του προγράμματος πυρηνικού αφοπλισμού και ελέγχου όπλων του SIPRI.
«Η απώλεια βασικών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ, που είχαν σκοπό να προωθήσουν τη διαφάνεια και να αποτρέψουν λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με τις αντίστοιχες στάσεις και δυνατότητες της πυρηνικής δύναμης, θα μπορούσαν ενδεχομένως να οδηγήσουν σε έναν νέο αγώνα πυρηνικών όπλων».
Σε εξέλιξη τα πυρηνικά συστήματα επόμενης γενιάς
Η Ρωσία και οι ΗΠΑ διαθέτουν εκτεταμένα και ακριβά προγράμματα για την αντικατάσταση και τον εκσυγχρονισμό των πυρηνικών κεφαλών, των συστημάτων παράδοσης πυραύλων και αεροσκαφών και των εγκαταστάσεων παραγωγής πυρηνικών όπλων. Και οι δύο χώρες έχουν επίσης δώσει νέους ή διευρυμένους ρόλους στα πυρηνικά όπλα, σε επίπεδο στρατιωτικών σχεδίων, γεγονός που σηματοδοτεί μια σημαντική αντιστροφή της μετά τον ψυχρό πόλεμο, τάσης προς τη σταδιακή περιθωριοποίηση των πυρηνικών όπλων. Τα πυρηνικά οπλοστάσια των άλλων κρατών είναι σημαντικά μικρότερα, αλλά όλα αυτά τα κράτη είτε αναπτύσσουν νέα οπλικά συστήματα ή έχουν ανακοινώσει την πρόθεσή τους να το πράξουν.
Η Κίνα βρίσκεται στη μέση ενός σημαντικού εκσυγχρονισμού του πυρηνικού της οπλοστασίου. Αναπτύσσει την αποκαλούμενη πυρηνική τριάδα για πρώτη φορά, αποτελούμενη από νέους χερσαίος και θαλάσσιους πυραύλους καθώς και πυρηνικά αεροσκάφη. Η Ινδία και το Πακιστάν αυξάνουν αργά το μέγεθος και την ποικιλομορφία των πυρηνικών τους δυνάμεων, ενώ η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στο στρατιωτικό της πυρηνικό πρόγραμμα ως κεντρικό στοιχείο της εθνικής της ασφάλειας. Παρόλο που η Βόρεια Κορέα ανακοίνωσε ότι θα ακολουθούσε προσωρινή αναστολή πυρηνικών δοκιμών μεγάλης εμβέλειας το 2019, κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποίησε πολλαπλές δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων μικρής ωστόσο, εμβέλειας, συμπεριλαμβανομένων αρκετών νέων τύπων.
Το διάβασα στο www.lifo.gr
